Lelijke Duitse vazen

Het is even schrikken, voor wie binnenloopt bij de Stichting Outline. Zowel links als rechts van de ingang staan tientallen vazen – ze zijn erg lelijk. En erg herkenbaar. Sinds enige jaren verzamelt Marieke van Diemen de zogenaamde `Duitse' vazen die in de jaren vijftig tot zeventig aan de lopende band werden geproduceerd door de Duitse keramische industrie. Te beschrijven zijn ze nauwelijks, want ze bestaan in een oneindige hoeveelheid vormen, kleuren en formaten. De enige constante van de Duitse vaas is een zekere lompheid en een volkomen willekeurigheid van decoratie, die verraadt dat het een typisch fabrieksprodukt was. Toen ze uit de mode raakten moeten ze in oneindige hoeveelheden zijn gedumpt op rommelmarkten en in tweedehandswinkels. Voor de meeste mensen boven de dertig is één Duitse vaas al genoeg om een keten van jeugdherinneringen op gang te brengen.

Dat is ook precies waar het Van Diemen om te doen is. Door het exposeren van oude voorwerpen wil ze oude herinneringen doen herleven en nieuwe ideeën aan die voorwerpen toevoegen. Voor het Centraal Museum in Utrecht ontwierp ze al een reeks vitrines. In hetzelfde museum toont ze vanaf volgende week een reeks bijzettafeltjes uit haar collectie, die moeten werken volgens hetzelfde principe als de vazen.

In Outline toont Van Diemen twee ensembles die ieder bestaan uit 22 vazen. Ze worden geëxposeerd op plexiglazen platen. Om de standaardopstelling te doorbreken hing Van Diemen op verschillende afstanden ook plexiglazen platen voor de vazen. Als toeschouwer kijk je door de platen heen, maar tegelijk hangen ze in de weg, wat een mooi effect van afstand geeft. Toch slaagt Van Diemen er niet in de toeschouwer een nieuwe visie op deze vazen te bieden. Zelfs niet in de 27 minuten durende DVD Vazen waarin ze haar hele collectie voorbij laat trekken, alsof ze uit elkaar zijn voortgekomen. Door een scherpe, ritmische montage en een monotoon dreunend muziekje sleept de reeks je al snel mee, maar als de roes wegtrekt zijn het toch vooral weer lelijke vazen, geworteld in een verleden waaraan je nu nog niet wilt terugdenken.

Waarschijnlijk heeft Van Diemens project op dit moment gewoon de tijdgeest tegen. De vazen zijn nog te sterk verankerd in het verleden. Pas als de mode bijdraait en deze vazen hun eerste camp-golf hebben verwerkt, kunnen ze complexere sentimenten oproepen – en dan heeft Van Diemen er toch maar mooi 1100 in voorraad. Nu is het nog te vroeg.

Marieke van Diemen: Vazen. T/m 1 sept, Stichting Outline, Oetewaelerstraat 93, Amsterdam. Wo t/m za 13-17u.