Huilend in elkaars armen

Opeens staan zij oog in oog op een verraderlijk kruispunt. Hoe nu verder? Van links kwamen de vitale levensverzekeraars, ondernemingen als Aegon, verkopers van pensioen-, spaar- en andere oudedagsproducten. Concerns met stabiele groei, voortgestuwd door de onverbiddelijke vergrijzing van de westerse samenleving, bedrijven zonder grote verborgen risico`s.

Van rechts kwamen algemene banken, zoals ABN Amro, financiers met een wat tobberig imago na ontslagrondes en kredietstroppen. Hun winsten zijn grilliger, verweven met het beursklimaat en het wel en wee van hun klanten.

In de jaren zestig en zeventig gaven beleggers de banken de hoogste cijfers op de beurs. Maar na de economische crisis begin jaren tachtig en de Zuidamerikaanse schuldencrisis die net geen bankencrisis werd, wijzigden beleggers radicaal van mening: viva verzekeraars.

De aandelen van Aegon begonnen een ongekende opmars, die nog versterkt werd toen verzekeraars met banken samengingen, zoals Nationale-Nederlanden in 1992 met NMB tot ING fuseerde. Beleggers hielden altijd hun twijfel: de som van verzekeraar plus bank bleef toch risicovoller en minder aantrekkelijk dan een pure verzekeraar.

Nu staan banken, verzekeraars en beleggers weer op een scheiding der wegen. Na 11 september, de Amerikaanse boekhoud- en zelfverrijkingsschandalen en de sluipende beurskrach gelden de conventionele wijsheden niet meer. De risico's van ABN Amro op kredieten aan bedrijven en particulieren blijken precies even groot als de risico's van Aegon bij zijn beleggingen in effecten met een vaste rente. De twee concerns hebben in het eerste halfjaar beide 0,39 procent van hun kredieten respectievelijk obligatiebeleggingen opzij gelegd om de stijgende wanbetalingsrisico's op te vangen.

De uitkomst heeft een zekere logica: Aegon heeft in zijn Amerikaanse beleggingen nogal wat obligaties van bedrijven. Die geven meer rendement, precies wat de klant wil, maar, zo blijkt nu, ook met extra risico. Of ABN Amro een lening heeft gegeven aan Worldcom of Aegon heeft belegd in een obligatie van Worldcom, het telefoonbedrijf zit in surseance.

De voorkeur van beleggers voor verzekeringsaandelen, die tot uiting kwam in het hogere waarde die zij gaven aan de behaalde winst (verhouding beurskoers en bedrijfswinst), is omgeslagen in apathie. De verhouding tussen de beurskoers en de verwachte winst van ABN Amro en Aegon is bijna gelijk. Lood om oud ijzer. Zakenbankiers zouden zeggen: ideaal om eens te praten over fusies.