Het gouden klokje van de freule

De nieuwslezeres van het Journaal voorspelt somber dat ,,een ingreep die diep ingrijpt'' onvermijdelijk zal zijn, nu de economische groei stagneert. We zien shots van natte winkelstraten. Is het toeval dat de puien van het Blokker-imperium ontbreken?

Het Journaal is op dreef. Zeventig procent (70 procen!) van de nieuw opgeleverde koopwoningen vertoont gebreken en ze legden de hand op een slachtoffer. Een man in een onbeschrijfelijke bende van verhuisdozen en ongedefinieerde proppen wijst naar een los stopcontact in de keuken. Dat is sneu, en er is veel meer niet in orde in zijn dure nieuwe huis en hij wacht al vijf maanden op reparatie. Vijf maanden. En nog heeft hij zijn dozen niet uitgepakt. Ook een wanprestatie van de aannemer?

Het Journaal scheurt verder en belandt via de aanstaande inauguratie van Uribe als president van Colombia en in zalig nog-niet-weten van de aanslag die de rebellenbeweging FARC over twee uur zal plegen, bij wijlen freule Clara de Vos van Steenwijk, sinds de vorige eeuw weldoenster van Wommels, Friesland. Nadat ze als jong meisje werd `gegrepen door het kaatsen' stelde ze een jaarlijkse kaatswedstrijd voor het dorp in, met een draaimolen voor de kinderen en een gouden horloge voor de winnaar. Tot op de dag van vandaag wordt die wedstrijd gehouden. Oude mannen op de tribune tonen de glimmende polsklokjes die ze in de jaren veertig wisten te veroveren. Deze dag staat gelijk met de Olympische Spelen, menen ze. We zien het graf van de freule, een onbegrijpelijke glimp van een kaatsduel, oude foto's en `E. Haitsma, kaatser' vindt iets `klote'. Een dot van een item. Leve de komkommertijd.

Ik beland halverwege De vrouwen van Fassbinder, een documentaire die inderdaad, zoals Hans Beerekamp gisteren vaststelde, roddelend en kletsend zijn beslag neemt. Ken je de films van Fassbinder niet, dan is deze film ondoordringbaar. Niemand wordt geïntroduceerd, al is er gelukkig nu en dan een filmstill om het geheugen op te frissen. En toch is dit een film die de cinefiel niet wil missen, al was het maar om allerlei ouwe lijken terug te zien, die Fassbinder onveranderlijk claimen als hun grote liefde. Of om de olijke Eva Mattes afstand te zien nemen van die tijd. En vooral voor Hannah Schygulla, Fassbinderdiva van films als Effi Briest en Die Ehe der Maria Braun. Fassbinder, ach, hij was dierbaar, maar hij was een fase, verklaart ze. Ze is nu zangeres, treedt op in Parijs: ,,Ich bin noch nicht ganz vergessen''. Stem van roestvrij staal, smoel als een oorlogsschip.

Direct op deze film volgt een aflevering van Comedylab. Een serie nieuwe Nederlandse komedies, belooft de televisiegids. Dit is deel 3 en hij is erbarmelijk, deze zoveelste `satire' op wat men in artistieke kringen houdt voor `gewone mensen'. De mannen worden weer eens neergezet als wichtigmachers, de vrouwen als zeurkousen. Kleren van Miss Etam en Zeeman, gesprekken in clichés, guttegut wat grappig. Regisseur Hans Heijnen had het cabaret-duo Kas en De Wolf dat de mannenrollen speelt aan het verstand moeten peuteren dat hun typetjes wellicht leuk zijn voor een sketch van drie minuten maar niet voldoen in een filmverhaal.

Ik zit deze ramp braaf uit, want ik wacht op de documentaire Gabriels droom, over een Waal die eind jaren veertig een geslaagde carrière verruilde voor emigratie naar de vlakten van Patagonië. Het is een mooie, ondanks het onderwerp, ijle film, met meer vragen dan antwoorden en getoonzet op een macht aan amateurfilmpjes en cruciale ooggetuigen. De man is gestorven, maar zijn vrouw is er nog, Nénette, een gesoigneerde dame. Vond ze het niet moeilijk, die overstap naar dat ruige land aan de andere kant van de wereld? Ach nee. Ze hield er altijd al van om dingen te doen die anderen niet deden. In Brussel winkelen in een pantalon, bijvoorbeeld. Of met negen kinderen haar man naar Patagonië volgen omdat ze zo verliefd op hem was. Ça m'amusait...