Gewelddadig `welkom' voor de nieuwe president

De Colombianen kregen gisteren alvast een voorproefje van hoe de rebellen op de `harde hand' van hun nieuwe president zullen reageren.

Nauwelijks was de nieuwe president van Colombia uit zijn bomvrije auto gestapt, de rode loper overgelopen en het parlement binnengestapt, of buiten brak de hel los. Drie granaten ontploften op geen 600 meter van de plaats waar Álvaro Uribe zwoor met harde hand het geweld in zijn land te zullen bestrijden. Bij de aanslag vielen dertien doden en meer dan dertig gewonden.

Niemand in Colombia twijfelt eraan dat de granaten het werk zijn van de linkse rebellengroep FARC. Het was hun `welkom' aan de nieuwe president, waarmee deze al in de eerste minuten van zijn presidentschap door de guerrillastrijders voor de gek werd gezet, en zij aantoonden niet onder de indruk te zijn van zijn belofte de FARC te bevechten.

,,De grootste veiligheidsoperatie uit de Colombiaanse geschiedenis'', noemde een legerwoordvoerder in Bogotá nog eergisteren de maatregelen om de ceremonie tegen aanslagen te beschermen. Er werden zes veiligheidskordons gelegd van in totaal 20.000 soldaten en agenten die de binnenstad volledig afgrendelden. Ook het luchtruim boven de stad was gesloten. De Verenigde Staten hadden voor dat doel een radar- en verkenningsvliegtuig aan Colombia geleend. En Colombiaanse legerhelikopters cirkelden onophoudelijk boven de stad.

En dan toch explosies. Gistermiddag ontploften in het oosten van Bogotá twee zelfgemaakte raketten. In andere delen van het land namen de rebellen mensen in gijzeling en sloten ze in hele gebieden de stroom af. Maar wie verwachtte met al het militaire vertoon dat de guerrillastrijders hun belofte waar kon maken door tijdens de inauguratie een aanslag te plegen?

De nieuwe president en de buitenlandse staatshoofden die bij de beëdiging aanwezig waren, hoorden pas van de bommen toen het eerste deel van de ceremonie voorbij was. Intussen was het buiten een komen en gaan van ambulances, brandweer, politie, leger. Een aantal veiligheidsagenten liep bloedend rond. Maar het grootste deel van de slachtoffers bleek te bestaan uit bewoners van de arme wijk El Cartucho achter het regeringspaleis. De wijk wordt bevolkt door papierophalers, hoeren en blikjesverzamelaars. Veel huizen zijn gemaakt van golfplaat. ,,Gevaarlijk'', zeggen de bewoners van Bogotá tegen degenen die zich in de buurt wil begeven. Juist deze armoedewijk werd geraakt door het geweld van de linkse rebellen. ,,Ik zag mensen uit elkaar gerukt worden, en zag hoe iedereen naar buiten rende'', vertelde wijkvoorzitter Carlos Torres (64) aan het Colombiaanse dagblad El Tiempo terwijl hij de brokstukken van zijn hut van plastic en hout bij elkaar zocht. ,,Dit is onrechtvaardig omdat we niets hebben misdaan.''

Het feest was inmiddels door de aanslagen verpest. Buitenlandse televisiejournalisten die verslag probeerden te doen van de rede van Uribe, waren onverstaanbaar door het lawaai van de gevechtsvliegtuigen die overvlogen. Het tweede deel van de ceremonie werd in allerijl afgelast.

Eerder tijdens zijn ambtsaanvaarding hield president Uribe, befaamd om zijn harde taal, een opvallend milde rede. Hij liet er geen twijfel over bestaan dat hij de guerrilla hard zal bestrijden, maar sprak ook over respect voor de mensenrechten. ,,We tolereren geen geweld om de staat te bestrijden, maar ook niet om de staat te verdedigen buiten de institutionele kaders. Dat is allebei terrorisme'', zei Uribe. De boodschap was duidelijk gericht aan de Verenigde Staten die 1,3 miljard dollar militaire hulp voor de `strijd tegen het terrorisme' van Uribe hebben beloofd. Maar in het Amerikaanse Congres heerst twijfel over de banden van het Colombiaanse leger, en misschien zelfs van de nieuwe president, met de rechtse doodseskaders van de ultrarechtse paramilitairen. ,,De macht van de staat mag niet gebruikt worden om kritiek de mond te snoeren'', zei Uribe gisteren.

Uribe beloofde gisteren ook corruptie aan te pakken. ,,Corruptie leidt tot misère en ongelijkheid'', zei Uribe, wijzend op de 55 procent Colombianen die onder de armoedegrens leven, Een werkloosheid van meer dan 16 procent, en een schuld van meer dan 6 procent van het bruto nationaal product. ,,We kunnen corruptie niet bestrijden, als we zelf corrupt zijn'', zei Uribe.

Zijn grootste uitdaging blijft echter zijn belofte de guerrilla na veertig jaar burgeroorlog op de knieën te dwingen. De Colombianen gisteren alvast een voorproefje van hoe die strijd er uit zal zien.