Een geboren havenondernemer

Over sleepvaart hoef je de Rotterdamse familie Kooren niets te vertellen. Grootvader Adriaan Kooren richtte in 1934 zijn eigen sleepvaartbedrijf op, zoon Ton trad 25 jaar geleden in zijn voetsporen. En vorige week heeft diens zoon Ard-Jan (36) het roer overgenomen bij Kotug, de holding waaronder het familiebedrijf van de Koorens opereert. ,,Ik heb het echter absoluut nooit als een verplichting gezien om het bedrijf aan hem over te dragen'', zegt Ton Kooren over zijn zoon. Niemand komt volgens Ton bij Kotug (150 man personeel, 23 miljoen euro omzet) in een gespreid bedje. Zelfs Ard-Jan heeft, na onder meer een MBA-studie in Arizona, als zoon van de baas zijn sporen moeten verdienen voordat hij via diverse functies bij Kotug kon opklimmen. ,,Dat was hier als zoon van de baas inderdaad allemaal niet vanzelfsprekend'', bevestigt hij. ,,Tijdens schoolvakanties heb ik altijd meegedraaid op de werven waar de sleepboten werden gebouwd. Dus de belangstelling was er altijd wel.''

Aan de hand van zijn vader maakte Ard-Jan het proces mee dat Kotug zich ontwikkelde tot de luis in de pels van de gevestigde havensleepbedrijven. In Rotterdam doorbrak Kotug met een marktaandeel van 28 procent het monopolie van Smit, in Hamburg en Bremen ging Kotug met succes de strijd aan met het sleepkartel van een aantal Duitse sleepbedrijven dat de tarieven kunstmatig hoog hield. In Duitsland introduceerde Ton Kooren zijn zogeheten Rotortug, een door hem zelf ontworpen, uiterst krachtige sleepboot met een extra derde schroef. Kotug heeft in zijn vloot van twintig schepen nu vier Rotortugs. Het voordeel is dat de reder daardoor met minder boten kan volstaan om een schip van de kant te trekken of af te meren.

Kotug blijft volgens Ton in goede handen achter. ,,Dat vermoed ik ook, want Ard-Jan is een geboren havenondernemer'', zegt bestuursvoorzitter Ben Vree van Smit over zijn grootste concurrent. ,,Ik ken Ard-Jan al heel lang. Hij heeft een goed commercieel gevoel, luistert goed naar de klant. Hij is een geboren Rotterdammer, dat kan in de haven ook geen kwaad. Meestal zit er bij familiebedrijven een generatie tussen voordat zich weer een geschikte kandidaat aandient om het bedrijf te leiden. Maar dat is bij Kotug niet het geval. Natuurlijk zijn we concurrenten. Soms kunnen we elkaars bloed wel drinken, maar een andere keer drinken we weer een biertje met elkaar.''

Goed kunnen luisteren noemt ook vice-president van Kotug Margo Kok-van der Wal de grote verdienste van Ard-Jan Kooren. ,,Uitvinden wat onder de klanten leeft. Daar is hij sterk in.''

Louis Kanters, directeur van het Duitse expeditiebedrijf Friedrich Meyers-Sohn, heeft Ard-Jan Kooren goed leren kennen toen hij enkele jaren geleden Dutch Mooring Services oprichtte, een bedrijf van `roeiers' dat zeeschepen assisteert bij het vast- en losmaken. Kanters moest echter opboksen tegen de roeiersvereniging die het monopolie in de Rotterdamse haven heeft op deze activiteit. ,,Ik ben naar Kooren gegaan omdat ik dacht: `die hebben Smit als monopolist onderuit geholpen, dus misschien kunnen ze mij helpen en advies geven hoe je een monopolist het beste breekt'.'' Kooren bleef bij zijn leest en wilde geen `roeier' worden. ,,Maar ik heb Ard-Jan in die periode al leren kennen als een geweldige ondernemer'', zegt Kanters. ,,Het prettige vind ik dat het over het vak gaat wanneer je met hem praat. En niet één of ander lulpraatje te horen krijgt over die of die in de haven.''