De duif is dood

Is het een telecombedrijf, een verzekeraar, een valutahandelaar of gewoon een vliegtuig? Versatel werd zeven jaar geleden opgericht in een Amsterdamse garagebox en exploiteert momenteel een Europees kabelnetwerk met een lengte van 2.309 kilometer.

Voor de eerste keer in de geschiedenis heeft Versatel ,,een positieve ebitda-winst'' behaald. Prettig voor een bedrijf dat in surseance verkeert. Maar veel om het lijf blijkt het niet te hebben.

Versatels interpretatie van het begrip winst is net zo baanbrekend als de razendsnelle opkomst van het bedrijf eind jaren negentig. `Ebitda'-winst raakte ooit in zwang omdat het resultaat wordt uitgedrukt exclusief de rentelasten, de belastingafdracht en alle afschrijvingen op investeringen. Ondernemingen mogen bezwijken onder hun rentelasten en te ambitieuze investeringen, de ebitda kan er dan nog altijd zonnig uitzien. Niet voor niets wordt de afkorting nu ook wel gebruikt als Earnings Before I Tricked the Dumb Auditor.

Versatel corrigeert het populaire winstbegrip voor nog meer posten: exclusief de kosten van optieplannen, exclusief reorganisatiekosten, exclusief belastingboetes en exclusief schadevergoedingen. In de winst- en verliesrekening maken belastingboetes en schadevergoedingen onderdeel uit van de standaardstaffel. De afkoop van strafrechtelijke vervolging voor belastingfraude – eerder dit jaar trof Versatel een schikking van 2,9 miljoen euro met justitie – wordt kennelijk gezien als normaal onderdeel van de bedrijfsvoering.

Als echt onder de streep wordt gekeken naar de klassieke nettowinst zijn er geen positieve cijfers meer te zien. Een nieuwe boekhoudtechniek zorgt ervoor dat verliezen uit het verleden met terugwerkende kracht worden aangepast. Het eerder gerapporteerde verlies over de eerste drie maanden blijkt daardoor ruim driemaal zo groot uit te vallen.

Het zojuist afgesloten kwartaal ziet er beter uit. Een verlies van 35 miljoen steekt gunstig af tegen de meer dan 100 miljoen verlies in dezelfde periode een jaar geleden. Maar dat komt niet door een verlaging van de kosten, die zijn alleen maar toegenomen.

De hulp komt van de dollar. Bijna alle schuld van 1,7 miljard euro staat uit in dollars. Een verzwakking van de Amerikaanse munt vertaalt zich bij Versatel rechtstreeks in winst. Zo'n 3 procent daling van de dollar was goed voor een valutawinst van 57 miljoen, vergelijkbaar met 80 procent van Versatels omzet.

Zulke boekhoudmethodes geven de resultatenrekening van Versatel het karakter van een beurskoers. Wat dat betreft is het bedrijf nog het meest te vergelijken met een goocheldoos. En, om met Toon Hermans te spreken, de duif is dood.