VN, Congres weigeren aanbod Irak

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, gaat Irak schriftelijk om uitleg vragen over het aanbod van Bagdad weer te praten over de hervatting van wapeninspecties.

De Veiligheidsraad van de VN is dat gisteren overeengekomen.

De beslissing komt er feitelijk op neer dat de VN het aanbod van Irak afwijzen. Maar de vijftien leden van de Veiligheidsraad waren het er unaniem over eens dat de VN alles in het werk moeten stellen de in 1998 afgebroken inspecties te hervatten. Daartoe dient Irak te voldoen aan het plan van aanpak van de VN, zei Annan. Indien Irak daarmee akkoord gaat dan zal de uitnodiging aan de VN-wapeninspecteur ,,in een ander licht'' bekeken worden. Irak heeft chef-wapeninspectie Hans Blix uitgenodigd om te bepalen wanneer en hoe de wapeninspecteurs naar Irak zullen terugkeren. De VN eisen dat aan de hervatting van de inspecties geen voorwaarden worden gesteld.

De initiële afwijzing door de VN was een van de twee tegenvallers die Irak gisteren te verwerken kreeg. Eerder op de dag weigerden leden van het Amerikaanse Congres een Iraakse uitnodiging aan Amerikaanse afgevaardigden om zelf verdachte wapendepots te inspecteren. Democraten en Republikeinen wezen het ongewone aanbod, een bezoek dat drie weken zou moeten duren, eensgezind af. De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, noemde de uitnodiging ,,bespottelijk''.

Volgens Rumsfeld, die een uitgesproken voorstander is van een aanval op Irak, is het vrijwel onmogelijk om binnen korte tijd te bepalen of Irak over massavernietigingswapens beschikt. Daarbij wees hij opnieuw op de door de Verenigde Staten geuite verdenking dat sommige van die wapens zich ondergronds bevinden of verplaatsbaar zijn. ,,Ik kan me niets geestigers bedenken dan een handjevol ronddolende congresleden [in Irak]. Ze zouden er de komende vijftig jaar moeten blijven om iets te kunnen vinden. Het is een aanfluiting.''

De plotselinge activiteit van Irak, vier jaar na het vertrek van de wapeninspecteurs, is het rechtstreeks gevolg van de Amerikaanse dreiging van een aanval op Irak. De Amerikaanse president George Bush heeft bezworen de Iraakse president Saddam Hussein ten val te brengen en verschillende politici rond Bush hebben gezegd VN-onderhandelingen niet te willen afwachten. De woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, Sean McCormack, zei dat er ,,geen behoefte [is] aan discussie''. ,,Waar behoefte aan is, is dat het regime in Bagdad zijn verplichtingen tot ontwapening na komt.''

Ook de Democratische senator Joseph Biden, voorzitter van de Senaatcommissie voor Buitenlandse betrekkingen die vorige week hoorzittingen heeft gehouden over Irak, zei geen enkel vertrouwen te hebben in de Iraakse beloften. ,,Irak moet zijn tactieken van uitstel stoppen'', zei hij gisteren. ,,Als het niets te verbergen heeft, dient het te gehoorzamen aan de resoluties van de Verenigde Naties.''