Minister Heinsbroek

Een oorspronkelijk idee vereist een uitgekiende presentatie. Het voorstel van minister Heinsbroek (LPF, Economische Zaken) om het regeerakkoord open te breken en al volgend jaar werk te maken van lastenverlichting, is wel oorspronkelijk, maar niet goed gepresenteerd. Heinsbroek is bezorgd over het economische klimaat dat deze zomer door gekelderde beurskoersen en afnemend consumentenvertrouwen geteisterd wordt. Het is goed dat een minister van Economische Zaken daar een scherp oog voor heeft. Zoals het ook goed is dat hij het regeerakkoord niet onaantastbaar verklaart. Het `strategische akkoord' dat de onderhandelaars van het CDA, de LPF en de VVD hebben gesloten, biedt door de fixatie op het bereiken van een begrotingsoverschot in 2003 en 2004 geen ruimte voor lastenverlichting. Daarvoor komt pas geld vrij in 2005/2006.

Heinsbroek is van mening dat de overheid moet bijdragen aan een herstel van de economie met versnelde lastenverlichting. Hier scoort hij een punt. Het naar voren halen van een deel van de lastenverlichting zou een correctie op het regeerakkoord zijn.

Maar de timing en uitwerking van zijn voorstel zijn ongelukkig. Ten eerste wreekt zich dat Heinsbroek pas op het allerlaatste moment als minister is gevraagd. Hij had geen bemoeienis met de opstelling van het regeerakkoord. Ten tweede is het economische klimaat niet omgeslagen sinds het aantreden van het nieuwe kabinet. De negatieve economische berichten stapelen zich al tijden op. Het inzicht waartoe Heinsbroek dit weekeinde kwam, was ook al van belang toen hij twee weken eerder zijn handtekening zette onder het regeerakkoord. Daarbij maakte hij geen punt van de afwezigheid van lastenverlichting. Ten derde hechten de collega-bewindslieden eraan dat een dergelijk verregaand voorstel eerst besproken wordt in de beslotenheid van de Trèveszaal voordat het openbaar geventileerd wordt. En ten slotte is het de vraag of de vervroegde afschaffing van het `kwartje van Kok' op de benzineaccijns iets zal helpen om de internationale beursmalaise en het negatieve economische klimaat te beïnvloeden.

In de uitwerking van zijn voorstel had de oud-ondernemer dan ook een stap verder moeten gaan: verlaging van de BTW. De teruggave van de verhoging van de BTW die het tweede paarse kabinet invoerde, zou namelijk wel helpen om de inflatie in te tomen en de binnenlandse bestedingen aan te moedigen.

Met zijn uitlatingen heeft Heinsbroek iets anders bereikt. Van de nieuwe LPF-bewindslieden heeft hij tot nu toe de meeste uitstraling getoond. Terwijl minister van Volksgezondheid en vice-premier Bomhoff zich verslikt heeft in zijn omstreden poging tot ontslag van een hoge ambtenaar en de media schielijk bleef ontwijken, komt Heinsbroek met zijn onconventionele manier van optreden verfrissend naar buiten. Ook al zal zijn voorstel voor versnelde lastenverlichting het waarschijnlijk niet halen – het CDA en de VVD zien niets in openbreking van een regeerakkoord waarvan de inkt amper is opgedroogd – binnen de LPF-club van het kabinet trekt hij onmiskenbaar de aandacht naar zich toe.