Parlement Turkije schaft doodstraf af

Het parlement van Turkije heeft gisteren vóór de afschaffing van de doodstraf in vredestijd gestemd. Daarmee ruimt Turkije een belangrijk obstakel uit de weg naar toetreding tot de Europese Unie.

Ook stemde het parlement vannacht in met de uitbreiding van de rechten voor de Koerdische minderheid, waaronder het recht op radio- en tv-uitzendingen in het Koerdisch.

Beide besluiten, onderdeel van een pakket hervormingsmaatregelen, komen op een moment dat Turkije in een ernstige economische en politieke crisis verkeert. Eerder deze week besloot het parlement tot vervroegde verkiezingen in begin november. Daardoor werd de regering van de met een zwakke gezondheid kampende premier Bülent Ecevit de facto demissionair en maakte het ook niet uit dat Ecevits coalitie verdeeld stemde.

Veel parlementariërs van de ultra-nationalistische coalitiepartij MHP stemden tegen afschaffing van de doodstraf, maar dankzij steun van de oppositie kwam er toch een ruime meerderheid (256 om 162 stemmen) voor afschaffing.

Het besluit betekent dat de leider van de Koerdische arbeiderspartij PKK (het huidige KABEK), Abdullah Öcalan, die ter dood is veroordeeld wegens terroristische activiteiten en sinds februari 1999 vast zit, de dans ontspringt. Weliswaar is in Turkije de doodstraf sinds 1984 niet meer voltrokken, maar de zaak-Öcalan ligt politiek gevoelig. Tijdens het debat gisteren eiste de MHP diens executie.

De beslissing van het parlement, die overigens pas definitief van kracht wordt als het hele pakket hervormingsmaatregelen wordt aangenomen, houdt in dat de huidige doodstraffen worden omgezet in levenslang, waarbij er geen recht bestaat op amnestie, ook niet op een later tijdstip. De doodstraf blijft gelden ten tijde van oorlog en oorlogsdreiging.

Voor de Europese Unie zijn de afschaffing van de doodstraf en het respecteren van rechten van minderheden belangrijke toetsstenen voor de beoordeling van de vraag of een begin kan worden gemaakt met de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de Unie. Mogelijk valt daarover eind dit jaar, op de Europese top in Kopenhagen, een besluit.