Het venijn zit achter het sleutelgat

Een van de favoriete tactieken van bedrijfshorzel P. Lakeman: laat de dagvaarding plus gepeperde schadeclaim op het huisadres van de ,,tegenstander'' bezorgen. Als de vrouw des huizes moet tekenen voor ontvangst jaagt dat meer schrik aan.

Wat dat betreft mag uitgever Reed Elsevier, wegens vermeende boekhoudkundige knoeierijen mikpunt van Lakemans tweede rechtszaak in twee jaar tegen een grote Nederlandse onderneming, niet klagen. De dagvaarding werd op het zakenadres bezorgd. De beurskoers viel 7 procent, maar herstelde weer. Beleggers zijn na alle Amerikaanse schandalen bang voor fantasievolle boekhouders.

Sobi, de Stichting onderzoek bedrijfsinformatie, waarvan Lakeman directeur is, bezit vijf aandelen. Ook in KPN, zijn andere mikpunt, heeft Sobi vijf aandelen. Sobi verdenkt Reed Elsevier van stiekeme verlaging van de afschrijvingen op verschillende ontastbare bezittingen, zoals merknamen, bij vorig jaar overgenomen bedrijven van Harcourt. Daardoor zou Reed Elsevier zijn nettowinst flatteren. Heel voorzichting suggereert Lakeman dat dit te maken zou kunnen hebben met een puike optieregeling die van de bedrijfstop instant-miljonairs kan maken.

Deze week pakte Reed Elsevier het initiatief terug. De uitgever probeerde via de rechter te voorkomen dat Lakeman informatie uit de rechtszaak over de boekhoudmethodes bij Reed Elsevier openbaar zou maken. Tevergeefs.

Dat een uitgever die zijn geld verdient met openbaarmaking en verspreiding van (waardevolle) informatie en opinies een belegger het zwijgen op wil leggen is op zich al bevreemdend. Bovendien is Reed Elsevier genoteerd op meer effectenbeurzen en moet zij alle relevante informatie tijdig melden aan het beleggende publiek.

De actie van Reed Elsevier zet, zonder twijfel onbedoeld, opnieuw het licht op de zonderlinge situatie dat rechtszaken over jaarrekeningen van bedrijven in Nederland achter gesloten deuren worden gevoerd. Net als zedenzaken. Alleen de uitspraak is in het openbaar.

Hoelang nog? De rechter zegt nu, kort samengevat, dat niet valt in te zien waarom het beleggend publiek de (inhoud van de) discussie niet zou mogen kennen, ja zelfs dat het publiek daar aanspraak op zou kunnen maken. Hij ziet kennlijk wel iets in een openbare behandeling, nu de wetgever nog.

En Reed Elsevier? De uitgever had het geld van zijn aandeelhouders beter kunnen besteden aan een tegenovergestelde actie: een eis tot openbare zittingen. Het concern heeft toch niets te verbergen?