Gemeenten radeloos met Roma

Net als twee jaar geleden zijn Roma-families in Utrecht op drift geraakt. En net als toen weten de gemeenten zich geen raad. ,,Dat romdpompen van die mensen is een circus geworden.''

Giuseppe Nicolich, zwart t-shirt en zwarte broek, steekt een sigaret op en leunt voorover in een geel tuinstoeltje. Hij zucht hardop van verontwaardiging: ,,En ik ben nog wel Nederlander''. Nicolich zwaait zijn paspoort in de lucht. ,,Ze behandelen ons alsof we minder dan vuilnis zijn. Geen water, geen douche, we hebben niks.''

Sinds gisteren staan de Roma-families Nicolich en Horváth met hun twee grote caravans op een grasveld in Houten, pal naast de gravelbanen van tennisclub De Doordraaiers. Een tweebaansweg scheidt de families van woonwijk De Camp. In de verte zijn de slagen van tennisrackets te horen.

De gemeenten in de regio rond Utrecht, de provincie Utrecht en Rijkswaterstaat zitten in hun maag met het vinden van een standplaats voor de families van Giuseppe Nicolich en Stefan Horváth. De families zwerven sinds vier maanden rond in de regio van gemeente naar gemeente. Op het grasveldje waar ze nu staan, stonden de families vorige week ook al, totdat sleepwagens van de gemeente Houten ze naar een parkeerplaats langs de A12 brachten.

Dit weer tot woede van het naburige Bunnik, waar de parkeerplaats onder valt. Ook Rijkswaterstaat, dat de parkeerplaats beheert, was niet van de Roma gediend. Bunnik liet de Roma daarom gistermiddag weer terugslepen naar Houten. ,,Dit kan nog wel een poosje zo doorgaan'', zegt burgemeester C. Lamers van Houten.

Omdat ze niet in een huis of op een woonwagencentrum slapen, wil geen gemeente de families accepteren. In vier maanden tijd hebben de families afwisselend in Houten, IJsselstijn, Bunnik en Vianen gestaan. Het veldje waar ze nu staan, is beter dan de parkeerplaats aan de A12, zegt Nicolich. ,,Dat was levensgevaarlijk. Hier is het tenminste veilig.''

De families gedragen zich opstandig, zegt burgemeester Lamers. ,,Ze willen niet als tijdelijke oplossing op een camping staan en parkeren op plaatsen waar dat niet mag. En waar zij neerstrijken, zorgen zij voor overlast.''

Onzin, zegt Giuseppe Nicolic, met zijn dochtertje Sicilia (2) op schoot. ,,Allemaal vooroordelen.'' Laatst nog, vertelt hij, klaagden de buren van tegenover bij de politie over herrie. ,,Maar dat waren wij helemaal niet, dat was een man met een grote radio die in zijn auto verderop zat.'' En uiteindelijk willen zij best in een huis wonen, zoals van de gemeenten moet. ,,Het doet pijn, maar het is het beste voor de kinderen'', zegt Nicolich.

Giuseppe Nicolich is de broer van Wlasco, die twee jaar geleden met vijf families op een zelfde wijze door de provincie zwierf. Ze kregen in juli 2000 circa 270.000 euro van de gemeente Driebergen-Rijsenburg, in ruil voor hun vertrek uit die plaats. Aanleiding voor het vertrek was de hoog opgelopen spanning met bewoners van een woonwagenkamp.

Pas na vele omzwervingen en na ingrijpen van de commissaris van de koningin kwamen de families in de gemeente Utrecht terecht, waar zij een woning kregen toegewezen. Door de afkoop-affaire moest het hele college van burgemeester en wethouders in Driebergen aftreden. De regie bij de overheid was al die tijd `gebrekkig', constateerde een door de gemeente ingestelde onderzoekcommissie.

Hebben de lokale overheden geleerd en de zaak nu wél onder controle? Niets wijst daarop, zegt het Houtense gemeenteraadslid Wouter van Kouwen (GroenLinks). Hij heeft minister Remkes (Binnenlandse Zaken) gevraagd in te grijpen. ,,Dat rondpompen van die mensen is een circus geworden. Gemeenten schuiven ze als hete aardappels naar elkaar toe.'' In plaats van energie steken in het bestellen van sleepwagens, moeten de gemeenten een échte oplossing bedenken, vindt hij.

Deze week volgde het ene bestuurlijk overleg na het andere over de Roma-kwestie. Commissaris van de koningin B. Staal van Utrecht was er alles aan gelegen om de concensus tussen de gemeenten te herstellen. De gemeenten konden elkaar weinig meer beloven dan dat zij er alles aan doen om de families zo snel mogelijk aan woonruimte te helpen. Ook advocaat Maris van de families heeft zijn hulp aangeboden om snel woonruimte te vinden.

,,Hier moet zo snel mogelijk een einde aan komen'', zegt hij. ,,De kinderen gaan niet naar school, er zijn hier nauwelijks voorzieningen.'' De gemeenten zeggen dat de Roma overal gebruik van kunnen maken, omdat zij nog op een aantal postadressen in de regio staan ingeschreven. Maar een échte oplossing is er niet. De wachtlijsten voor een huis of een standplaats op een woonwagenkamp zijn lang en daar zullen de Roma straks moeten staan. Burgemeester Lamers: ,,Je woont nu eenmaal in een huis of in een woonwagen. Een andere legale woonvorm bestaat hier niet.''