Waar koeien gelukkig zijn

Koeien die hun omgeving niet meer herkennen, omdat ze bijvoorbeeld van het erf zijn afgedwaald, kunnen in paniek raken en op hol slaan. Zo was een koe van boer Jos Kok laatst uit het weiland ontsnapt en aan het dwalen geslagen. Ze kwam pas tot stilstand in een magazijn van een bedrijf een stuk verderop. Boer Kok heeft het dier gauw teruggehaald. Een boer die zijn koe niet op zijn erf weet te houden is strafbaar en in het ergste geval mag zo'n koe niet meer terug naar de boerderij omdat ze misschien wel een besmettelijke ziekte bij zich kan hebben.

Ach dat domme dametje, ze moest eens weten! Wat is er mooier dan koe zijn op Heerlijkheid Groot Weede in Amersfoort? Op deze biologisch-dynamische boerderij hebben de koeien nog een ouderwets koeienleven. Ze hoeven niet, zoals veel koeien tegenwoordig, het hele jaar in de stal te staan waar ze krachtvoer krijgen zodat ze meer melk geven. Ze gaan naar buiten in de lente en komen pas weer binnen in de herfst als het land te nat wordt. Namen hebben ze, en geen nummers die met een geel plastic kaartje aan hun oor hangen.

,,Die oormerken zijn lelijk'', zegt Jos Kok. ,,Ik vind dat je een dier niet moet verminken, er zitten veel zenuwbanen in de oren. De oren kun je masseren als een koe onrustig is. Bij ons hebben de koeien ook nog horens. Aan een oormerk kun je zien van wie een koe is. Toen die oormerken niet bestonden moest een boer zijn koeien schetsen. Elke koe heeft andere vlekken. Wij maken nog steeds zulke schetsen zodra er een nieuw kalf is.''

Jos Kok werd tweeëndertig jaar geleden op Heerlijkheid Groot Weede geboren en zijn vader woonde er al vanaf dat hij drie was. Toen die vader op een dag de boerderij overnam van Jos Koks opa begon hij steeds meer dingen te veranderen en werd de boerderij langzamerhand een biologisch-dynamisch bedrijf. Zo gaf hij zieke dieren voortaan alleen medicijnen zonder chemische dingen. Hij gebruikte niet langer kunstmest en stopte met het gebruiken van bestrijdingsmiddelen. Een paar jaar geleden gingen Jos Kok en zijn broer ook op de boerderij werken. Nu hebben ze er een kaasmakerij bij waar ze allerlei soorten kaas en melk verkopen.

Een melkkoe van Kok geeft ongeveer twintig liter melk per dag. Dat is heel wat minder dan veel van Koks collega's dagelijks ophalen. ,,Het nieuwste'', zegt Kok, ,,is een melkrobot. Die melkt de koeien de hele dag door. Ze geven daardoor veel meer melk, maar hun uiers staan wel op knappen. Bijna alle boeren hebben Amerikaanse koeien, die zijn gefokt om zo veel mogelijk melk af te staan. Ik vind ze lomper, eigenwijzer en dommer dan onze koeien, een oudhollands ras. Omdat melken en voeren van koeien vaak machinaal gebeurt, kennen ze mensen niet meer. Ik ben het liefst tussen de dieren. Dat herkauwen is rustgevend en ik vind het leuk om te zien dat ze allemaal een eigen karakter hebben.''

Heerlijkheid Groot Weede, tel: 033-4801208. www.weede.nl