`Roma, blijf in Tsjechië'

,,Asiel aanvragen in Groot-Brittannië lost niets op.'' Premier Vladimír Špidla van Tsjechië heeft gisteren een opmerkelijk oproep gedaan aan de Roma (zigeuners) van zijn land om te blijven waar ze zijn en de problemen samen op te lossen.

Tientallen Roma-families hebben de afgelopen weken – tevergeefs – geprobeerd om naar Groot-Brittannië weg te komen. Begin juli werden de Britse autoriteiten plotseling met een nieuwe stroom asielaanvragen geconfronteerd. Aan de Tsjechisch-Duitse grens worden sinds een week bussen met Roma, op weg naar Engeland, teruggestuurd.

De nieuwe migratiegolf komt op een ongelegen moment. Tsjechië hoopt de komende maanden de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie af te kunnen ronden. Politici in lidstaten die straks de Tsjechische toetreding zullen moeten ratificeren wijzen op het gevaar van migratie van de sterk verarmde Roma-bevolking. Groot-Brittannië voert sinds een jaar eigen controles uit op het vliegveld van Praag om te voorkomen dat de asielzoekers het land per vliegtuig bereiken.

Tsjechië telt ongeveer 300.000 Roma, al ligt het werkelijke aantal misschien nog wel hoger. De pas onlangs aangetreden premier Špidla zegt in zijn oproep begrip te hebben voor hun moeilijke positie: ,,Jullie hebben dagelijks te maken met sociale en economische problemen, soms zelfs met discriminatie en racisme. Ik begrijp dat jullie het moeilijk hebben, maar je kunt niets oplossen door het land te verlaten.'' De sociaal-democratische premier wijst de Roma erop dat hun wortels als sinds de veertiende eeuw in Tsjechië en omgeving liggen.

De Tsjechische regering bereidt concrete maatregelen voor om de migratiestroom te stoppen. Overwogen wordt om de uitkeringen aan Roma die elders asiel aanvragen stop te zetten. Nu is het nog zo dat Roma die naar Tsjechië terugkeren nadat hun asielaanvraag is verworpen, met terugwerkende kracht hun uitkeringen kunnen innen. De regering wil ook speciale politie eenheden opzetten om de praktijken van woekeraars binnen de Roma-gemeenschappen tegen te gaan. Volgens Jan Jarab, regeringsafgevaardigde voor mensenrechten, zijn woekerpraktijken en torenhoge onderlinge schulden voor veel Roma reden om het land te verlaten.