Mysterieuze val rand blijft onopgelost

Een Zuid-Afrikaanse onderzoekscommissie is er niet in geslaagd om de oorzaak te vinden voor de val van de nationale munt eind vorig jaar. De rand verloor in een paar maanden 37 procent aan waarde.

President Mbeki kondigde in januari een diepgravend onderzoek aan omdat hij zei over aanwijzingen te beschikken van ,,dubieuze' transacties die de rand onderuit zouden hebben gehaald.

Twee rapporten die gisteren na maanden van onderzoek werden gepresenteerd kwamen gisteren tot dezelfde conclusie. ,,Er is niet één duidelijke reden voor de val van de rand', aldus de minister van Justitie Penuell Maduna. In december wezen analisten op een palet van mogelijke oorzaken voor de koersval. De politieke chaos in Zimbabwe en de financiële crisis in Argentinië zouden de Zuid-Afrikaanse munt ernstig hebben verzwakt. Handelaren versterkten de valutacrisis door massaal hun randen in de aanbieding te doen. ,,De crisis voedde zichzelf', aldus een van de marktwaarnemers na de presentatie van de onderzoeksrapporten.

Tijdens de getuigenverhoren zei de directeur van de Zuid-Afrikaanse Kamer van Koophandel Kevin Wakeford dat de aanwijzingen waarover president Mbeki zei te beschikken niet meer dan geruchten waren. ,,Het was allemaal van horen zeggen.' Wakeford zelf zei niet over aanwijzigingen te beschikken dat er met de rand zou zijn gesjoemeld. De beschuldigende vinger van president Mbeki wees onder anderen naar werknemers van de Centrale Bank die zouden hebben samengezworen met handelaren om de rand te ondermijnen.

Advocaat Christine Qunta deed in haar minderheidsrapport een aanbeveling voor een strafrechtelijk onderzoek naar de rol van Deutsche Bank. Qunta vermoedt dat de Duitse bank heeft gehandeld in strijd met de regels van de deviezencontrole. Een nader onderzoek naar het handelen van de investeringsbank zou volgens haar achter gesloten deuren moeten plaatsvinden.

De minister van Justitie Penuell Maduna zit echter niet te springen om nog een onderzoek. ,,Ik geloof dat we deze hele affaire het beste maar achter ons kunnen laten', zei hij.

De valutamarkten reageerden gisteren niet op de resultaten van de onderzoeken. De rand schommelt al maanden rond 10 tegen de euro en de Amerikaanse dollar.