Meiskes die onvoldoende slapen

Toen de Amerikaanse talkshowpresentator Ed Sullivan de non achter de hit wilde, had hij de pech dat de zingende non liever achter de hit wilde blijven. Ze had geheimen.

De hit is in dit geval Dominique, waarmee Luc Gabriël, zoals de zingende non in het echt heette, gemakkelijk wist te concurreren met superbands als The Beatles en The Rolling Stones. In 2 Vandaag gisteren een verrassend aardig verslag naar aanleiding van haar twaalfhonderd pagina's tellende dagboek, waarin ze zichzelf zodanig blootgeeft, tot op het ziekelijke af, dat het gewoonweg pijn doet. Kortom, een geslaagd egodocument dat als de sodemieter verfilmd dient te worden.

Het onaangepaste kindvrouwtje oogde wel fris en onschuldig, maar in haar hart was ze pure rock-'n-roll, een soort Herman Brood. Zo hield ze meer dan goed voor haar was van fleske, oppeppekes en peppillekes. Daarnaast masturbeerde ze vijftien keer per dag, hield ze er een lesbische relatie op na en sliep ze slecht.

Klinkt schandalig, dat is het echter niet. De Belgische soeur sourire kon een leuk deuntje spelen, maar ze was niet opgewassen tegen het echte leven, dat zij pas na haar kloosterleven mede dankzij die ene wereldhit zou betreden. Ze zocht heil in bovengenoemde middelen, maar de middelen eisten niets minder dan haar leven. Samen met haar vriendinneke zou de zuster in 1985 zelfmoord plegen. Romantisch, tragisch, ontroerend.

Voor de slaapkoppen was er De wijze slaper, een herhaling van Noorderlicht. Dankzij de goede structuur altijd interessante, bevredigende documentaires, ook al duren ze nooit langer dan dertig minuten. Interessantste gegeven uit de aflevering is dat de mens twee soorten slaap kent, wat heeft te maken met hoe onze hersenen informatie verwerken. Van de ene slaap worden we slim, de diepe slaap, van de andere worden we wijs, de REM-slaap. Iemand als Da Vinci, die door zijn nieuwsgierigheid en creativiteit maar drie à vier uur per nacht kon slapen, moet dus slimmer zijn geweest dan dat hij wijs was. Was hij wijzer geweest, dan had hij zijn noodzakelijke acht uur wel geslapen, waarmee hij nog wijzer en slimmer had kunnen worden. De bedenker van de proportieleer en de fragmentatiebom, maar ook oplosser van het raadsel van het afvoerputje, had ons dan nog veel meer goeds nagelaten. Maar de renaissanceman gunde zichzelf simpelweg niet genoeg slaap.

Stardust liet aan de hand van Tom Cruise als commentator het laatste deel zien van de zorgvuldige triptiek over cineast Stanley Kubrick, nog zo'n nieuwsgierige man die neerkeek op een goede nachtrust. Kubricks films duren altijd te lang en verlopen te traag. Je kunt tijdens de films naar de buurttoko lopen, afdingen op taugé en kalebas, weer thuisgekomen aan de slag met stofzuiger en strijkbout, een telefoontje plegen, enz. enz., en nog mis je niks. Om maar te zwijgen over die opdringerige, op den duur zwaar irritante filmmuziek! Het geping!-ping! in Eyes wide shut, door de componist ooit bedoeld als een ferme dolkstoot in het hart van dictator Stalin, is als een koekenpan die onophoudelijk tegen je achterhoofd wordt geslagen.

Collega-regisseurs van Stanley denken heel anders. Steven Spielberg bijvoorbeeld noemt hem ,,de conceptuele illustrator van het wezen van de mens''. Woody Allen rekent hem tot een van de grootste filmmakers van de wereld en van alle tijden. Door een andere collega-regisseur wordt hij geprezen als ,,dé definitie van ware perfectionisme''.

Dit perfectionisme had zijn schaduwzijde. Het zorgde ervoor dat hij weken over een scène deed. Over een complete film als Full Metal Jacket maar liefst zeven jaar. Het zorgde er ook voor dat hij een project als The Aryen papers moest laten zitten, omdat Spielberg hem voor was met het soortgelijke Schindler's List. Het zorgde er tenslotte ook voor dat hij A.I. niet zelf kon afmaken, zodat hij het (weer) aan Spielberg moest overlaten. ,,Ik wou dat ik meer films had gemaakt'', zou de compromisloze Kubrick een keer hebben verzucht. In dat geval had hij gewoon vroeger naar bed gemoeten.

Dit is de laatste bijdrage van schrijver Said El Haji over televisieprogramma's.