Was getekend, uw topman

Aan de cijfers van internetboekhandel Amazon hoeft niemand meer te twijfelen. Jeffrey Bezos is een van de eerste topmannen die deze week onder ede hebben verklaard dat er niets mis is met de resultaten die gepubliceerd zijn. Een notariële verklaring is met handtekening en al in te zien op de website van de Amerikaanse toezichthouder Securities and Exchange Commission (www.sec.gov). Strekking van de eed van bestuursvoorzitter of financieel directeur: voor zover ik weet, kloppen de cijfers.

Op 14 augustus moeten alle 947 Amerikaanse beursfondsen een zelfde verklaring hebben afgelegd. Geen overbodige luxe na de vele boekhoudkundige schandalen. Worldcom, Enron en KPN-partner Qwest zijn voorbeelden van bedrijven die recentelijk met te fraaie cijfers naar buiten kwamen. De topmannen vulden hun zakken of konden de druk van de veeleisende financiële markten niet meer aan. Of een combinatie hiervan. Gisteren bleek uit een berekening van de Financial Times dat bestuurders van de 25 grootste recente bedrijfsdebacles in Amerika voor 3,3 miljard dollar (salarissen en bonussen) bijeengegraaid hebben.

De getekende verklaringen zijn illustratief voor de nieuwe wind die er waait. De SEC tracht strenger te zijn dan ooit, president Bush tekende deze week wetgeving die het mogelijk maakt topmensen bij boekhoudkundige fraude harder aan te pakken.

Maar zal het helpen? Ongetwijfeld, maar wie denkt dat er na 14 augustus een weldadige rust op de financiële markten zal neerdalen heeft het mis.

Een cultuurverandering vindt niet op stel en sprong plaats, de prestatiedruk voor topmannen blijft immers onverminderd hoog. Natuurlijk scheelt het dat bestuurders via de persoonlijke verklaring aan de SEC hun hoofd in een denkbeeldige strop hebben gestoken. Maar uit de sport blijkt wel dat de druk van succes tot rare escapades en uitvluchten kan leiden, ook al zijn de persoonlijke consequenties groot. Wie gelooft de wielrenner die deze week beweerde dat de doping voor zijn schoonmoeder bestemd was?

En niet alleen bij bedrijven worden rekenfouten gemaakt. In de Verenigde Staten bleken gisteren de nationale groeicijfers voor de zoveelste keer te optimistisch te zijn geweest.

De Europese Unie laat zich in dit opzicht van de slechtste kant zien. Een accountant is onlangs in Brussel op een zijspoor gezet omdat zij geen handtekening wilde zetten onder een falende administratie, waarbij het gaat om een budget van 98 miljard euro. Uit dezelfde stad moeten de initiatieven komen om Europa voor Amerikaanse toestanden te behoeden.