Toren

Als ik door het ochtendlicht word gewekt, zie ik door het open raam van mijn slaapkamer een toren. De toren, schoorsteen van een verder allang verdwenen wasserij, doet denken aan de losse zuil van een Egyptische tempel. De verwijding boven – waarop soms ganzen landen – aan een lotuskapiteel.

Door de laagstaande felle zon herinnert het beeld, ingelijst door het venster, ook aan een schilderij van Giorgio De Chirico. Hier in het villadorp waar ik woon, is de toren een raadsel, een ontheemd object van rode baksteen.

De toren zal worden gesloopt omdat ze staat op een terrein waar een appartementencomplex zal verrijzen. Toren noch de grond waarop ze staat is mijn eigendom en voor het argument dat ik eigenaar ben van het uitzicht, zal geen gemeenteambtenaar gevoelig zijn. Toch heb ik overwogen mijn visuele eigendom te redden.

Zo zou ik kunnen aanvoeren dat dit restant van industriële archeologie in een villadorp beslist behouden moet blijven. Voor een omgehakte boom geldt herplantingsplicht, waarom dan geen herbouwplicht voor een gesloopte schoorsteen? Ook zou ik kunnen verwijzen naar een anekdote over de puissant rijke vorst Toergenjew, vader van de beroemde Russische schrijver. Hij zou zijn was naar de Hollandse duinstreek hebben laten brengen. Daar was helder duinwater, daar waren uitnemende blekerijen en wasserijen. Wel, uitgerekend de toren waarop ik uitkijk is het restant van de Hollandse wasserij van Toergenjew.

Of het verhaal klopt, weet ik niet. Maar ik sta met de mond vol tanden als men mij naar nadere bewijzen zou vragen. Trouwens, ook als men mij op mijn woord zou geloven, had het waarschijnlijk weinig uitgericht. Cultuurgeschiedenis wordt zelden belangrijk gevonden als het gaat om nieuwbouw in Nederland. Er zit niets anders op dan de anekdote voortaan op te halen bij een kleurenfoto.

Onlangs heb ik de schoorsteen vanuit het raam gefotografeerd. Ik moest lang wachten op hetzelfde heldere licht want de zomer is dit jaar wel erg beroerd.