Royale steun Turks parlement voor snelle verkiezingen

Turkije gaat op 3 november naar de stembus, achttien maanden eerder dan stond gepland. Dat heeft het Turkse parlement gisteren met een overweldigende meerderheid van stemmen tijdens een buitengewone zitting besloten. Het parlement negeerde daarmee waarschuwingen van premier Bülent Ecevit, die meent dat verkiezingen het land in gevaar kunnen brengen.

Met het besluit zal waarschijnlijk een voorlopig einde aan de politieke crisis die Turkije al enige maanden in zijn greep heeft. De politieke troebelen begonnen toen premier Ecevit begin mei onverwachts in het ziekenhuis moest worden opgenomen. Daar Ecevit algemeen werd gezien als een factor van stabiliteit, reageerden de financiële markten in paniek op de steeds zorgelijker lijkende gezondheidstoestand van de inmiddels 77-jarige premier.

Toen er binnen de regeringscoalitie bovendien geen overeenstemming bereikt kon worden over een serie hervormingen, waaronder afschaffing van de doodstraf en meer sociaal-culturele rechten voor Koerden kwam de coalitie in de gevarenzone. De Europese Unie eist deze hervormingen voordat Turkije in aanmerking komt voor toetreding tot de EU. Het doodvonnis van de coalitie werd getekend toen een groot aantal parlementsleden van Ecevits eigen DSP de partij verliet.

De financiële markten hebben vooralsnog gematigd gereageerd op de aankondiging van de verkiezingen. Door de aanhoudende politieke crisis had de regering-Ecevit bij financiële analisten al veel van haar glans verloren. Daarnaast heeft voormalig minister van Buitenlandse Zaken Cem een nieuwe politieke partij opgericht die een pro-Europese koers wil varen en Turkije snel economisch wil hervormen. Analisten hopen dat Cems partij gaat winnen bij de verkiezingen en Turkije zo een regering krijgt die snel orde op zaken stelt.

Of de verkiezingen inderdaad dit resultaat zullen opleveren, is zeer de vraag. In de peilingen doet met name de AK-partij van voormalig moslim-fundamentalist Tayyip Erdogan het goed. Mocht Erdogan winnen, dan vrezen veel Turken voor een nieuwe periode van politieke instabiliteit: het machtige leger wantrouwt Erdogan wegens zijn moslim-fundamentalistische achtergrond en zal, aldus velen, niet schromen hem de voet dwars te zetten. Volgens de laatste peilingen krijgt de partij van Ecevit slechts 10 procent van de stemmen.

Nu het besluit over de verkiezingen is genomen, heeft het Turkse parlement in principe alle gelegenheid om te praten over het pakket hervormingen dat de EU verlangt. Het `pro-Europese' kamp in Turkije hoopt dat de volksvergadering tijdens de buitengewone zitting een aantal beslissingen zal nemen. Of dat gebeurt, is echter zeer de vraag. Veel parlementariërs willen zo snel mogelijk campagne gaan voeren voor de aanstaande verkiezingen.

Daarnaast is bijvoorbeeld de kwestie van meer rechten voor Koerden in Turkije zelf uiterst omstreden. Veel parlementariërs zullen ervoor terugschrikken verstrekkende besluiten te nemen waarop zij onmiddellijk door een ontevreden electoraat op afgerekend zouden kunnen worden.