`Een beetje dronken hoort bij vakantie'

De groep jongeren die alcohol drinkt, groeit en hun leeftijd daalt. Jeanette (16) drinkt in haar vakantie Smirnoff Ice . ,,Ach, we worden wel eens dronken, maar wat geeft dat.''

Bijna dertig graden, ,,te heet om te fietsen'', verzucht Els Kolk op het strand van Callantsoog, een van de oudste badplaatsen aan de Noordzee. De 16-jarige Haarlemse houdt een fietsvakantie, met haar vriendinnen Marieke Tip en Jeanette Gieling. De rustdag gebruiken ze om ,,bij te bruinen, want de bovenkant van je benen blijft akelig wit in zo'n fietsbroek''. En verder willen ze lezen, zwemmen, en drinken. In een gele tas hebben de meisjes flessen mineraalwater en mixdrankjes meegenomen. Marieke: ,,De Bacardi-Breezers tropical lime zijn van mij, Els drinkt orange en Jeanette is verslaafd – grapje – aan de Smirnoff Ice.''

De voorgemixte drankjes worden steeds populairder op de Nederlandse stranden; de vuilnisbakken zijn de stille getuigen. Veel jongeren, en dan vooral meisjes, vallen voor de zoete drankjes die smaken als limonade, maar relatief veel alcohol bevatten. Een flesje mixdrank bevat doorgaans evenveel alcohol als een flesje bier, maar meer dan een standaardglas bier, wijn of sterke drank.

De groep jongeren die alcohol gebruikt groeit, zo blijkt uit onderzoek van het NIPO. Vorig jaar dronk acht procent van de jongeren tussen de 15 en 25 jaar geen alcohol. In 2000 lag dit percentage nog op 18. Volgens het onderzoeksbureau drinken jongeren ook veel. Van de mannen van 18 tot 25 jaar drinkt 27 procent meer dan verantwoord is voor hun gezondheid (meer dan 20 glazen per week).

Van alle vrouwen van 18 tot 25 jaar drinkt 11 procent te veel (meer dan 13 glazen per week). Tien procent van de jongens en meisjes van 15 tot en met 17 jaar drinkt doorgaans meer alcohol dan voor een volwassen man of vrouw verantwoord is.

,,Bier is ordinair'', zegt Els, terwijl ze met haar voeten in de zee zit en een Orange-Breezer openwipt. In de vakantie drinkt ze ongeveer zes flesjes per dag. ,,Ik ben dan een beetje dronken, maar dat hoort bij het vakantiegevoel.'' Wanneer ze naar school gaan, drinken de drie vriendinnen alleen alcohol in het weekend. ,,De verleiding is groot, want de smaakjes van de Breezers zijn eigenlijk onweerstaanbaar'', zegt Jeanette. ,,Maar het leven zou een puinhoop worden wanneer je te veel drinkt.'' Hun ouders vinden het goed dat ze in het weekend ,,een paar'' mixdrankjes drinken. ,,Over wat `een paar' is, zijn we het nooit eens'', giechelen ze alledrie.

,,Ach, we worden wel eens dronken'', vertelt Jeanette, ,,maar wat geeft dat. We hebben het volledig in de hand.'' De drie vriendinnen willen via Texel en Vlieland naar Terschelling. Marieke: ,,Ons Salou aan de Noordzee.''

Op Terschelling hebben in de afgelopen twee weken zeven jongeren een alcoholvergiftiging opgelopen. ,,Een zorgwekkende ontwikkeling'', zegt de Terschellinger arts Willem-Jan Groeneveld. ,,Het drinken is van alle tijden, maar de jongeren beginnen op steeds jongere leeftijd te drinken en dan in enorme hoeveelheden.'' [Vervolg BREEZERS: pagina 2]

BREEZERS

'Fles rum aan de mond'

[Vervolg van pagina 1] De Terschellinger arts Willem-Jan Groeneveld ziet dat jongeren steeds meer drinken. ,,Twaalf- en dertienjarigen drinken niet alleen mixdrankjes, maar hebben ook geen moeite om de fles rum direct aan de mond te zetten. En ze hebben veel geld te besteden.'' De vakanties van jongeren op Terschelling staan helemaal in het teken van drinken. ,,Vlieland en Ameland zijn meer gericht op gezinsvakanties.''

Bij het Medisch Centrum Leeuwarden, waar onder meer de vergiftigde eilandgasten worden behandeld, wordt een ,,oprukkende ontgroening'' gesignaleerd. ,,De leeftijd van patiënten met alcoholvergiftiging wordt steeds lager'', zegt woordvoerder Frits Mostert. Een alcoholvergiftiging wordt veroorzaakt door het snel en veel drinken van alcohol. Er ontstaat bewustzijnsverlies, en doses vanaf 4 promille kunnen de dood tot gevolg hebben.

Bij hogere temperaturen neemt de kans op een vergiftiging en uitdroging toe. ,,Alcohol stimuleert de werking van de nieren en daardoor moet je vaker plassen en raak je extra vocht kwijt'', legt Groeneveld uit. ,,Er ontstaat ook een tekort aan vocht in je hersenen waardoor je hersenen minder goed beschermd worden. Ze komen direct tegen je schedel aan te liggen en dat veroorzaakt hoofdpijn. Veel water of fris drinken voorkomt uitdroging; het is de beste therapie tegen een kater.''

Groeneveld's collega Aart Leemhuis herkent de situatie, maar wordt niet geconfronteerd met dezelfde problemen. Hij is huisarts op Duincamping Bakkum; de grootste en één van de oudste campings van Nederland. ,,In mijn omgeving zie ik jongeren meer en jonger drinken'', constateert Leemhuis, ,,waarbij vooral de Breezers erg populair zijn bij de jonge meisjes''. Op de camping in Bakkum levert dat geen problemen op. ,,Wanneer jongeren overlast veroorzaken, kunnen ze direct vertrekken. En in de kampwinkel wordt geen drank aan jongeren verkocht'', zegt Leemhuis.

In Nederland moet je zestien zijn om zelf alcohol te mogen kopen. Vanaf zestien jaar mogen alleen zogenoemde zwakalcoholhoudende dranken – een alcoholpercentage van minder dan vijftien procent – worden gekocht (bier, wijn, en de meeste mixdranken). Boven de achttien jaar mogen ook gedistilleerde dranken worden gekocht.

,,Wie alcohol verkoopt, is verplicht jongeren te vragen aan te tonen dat zij zestien jaar of ouder zijn – voor zwakalcoholhoudende drank – of achttien jaar of ouder - voor sterke drank'', zegt Leemhuis. ,,Wie dat niet kan of wil aantonen, kan niks kopen. Op de camping, maar ook in de omgeving houden ze zich strikt aan deze regel.''

De drie vriendinnen Els, Marieke en Jeanette die samen op fietsvakantie zijn, kennen de leeftijdgrens. ,,Ik drink al sinds mijn veertiende een Breezertje'', zegt Jeanette Gieling. ,,Ik zie er oud uit voor mijn leeftijd en als ik een barkeeper niet vertrouw, vraag ik gewoon iemand anders om even een flesje te halen. Geen probleem toch?''