DUITSLAND

Hethieten

In het tweede millennium voor Christus beheersten de koningen der Hethieten het grootste deel van Anatolië en van Noord-Syrië. De farao's van Egypte en de koningen van Babylonië beschouwden hen als gelijkwaardige partners met wie zij handeldreven en diplomatieke contacten onderhielden. De hoofdstad Hattusja was in haar bloeitijd rond 1200 voor Christus een van de grootste steden ter wereld. In de bibliotheken van haar prachtige paleizen verzamelden de Hethitische heersers kleitabletten, waarvan er inmiddels meer dan 20.000 zijn gevonden, in zeven verschillende talen.

Zulke kleitabletten zijn ook te zien bij een tentoonstelling in Berlijn, samen met steenreliëfs, keramiek en goudsmeedkunst en andere waardevolle objecten uit Anatolische musea. Zij lichten een tipje van de sluier op van dit nog steeds raadselachtige volk, dat zichzelf ook wel het `volk van de duizend goden' noemde. Kopieën van het beroemde reliëf uit het rotsheiligdom Yazílíkaya, maquettes van Hattusja en reusachtige foto's ronden het plaatje af.

Die Hethiten - Das Volk der 1000 Götter: t/m 29 sept in de Martin-Gropius-Bau, Niederkirchenerstr. 7, Berlijn. Dag beh di 10-20u; Inl 00-493020304401 of www.dhm.de

Industriële beelden

Eveneens in de Martin-Gropius-Bau: `Die Zweite Schöpfung - Bilder der industriellen Welt'. Deze tentoonstelling gaat over industrie en kunst. De rondwandeling begint bij afbeeldingen van vroeg-industriële productiemethodes uit de late 15de tot en met 18de eeuw. De idyllische plaatjes van Engelse industrielandschappen rond 1800 luiden een nieuwe periode in. De verandering van het landschap door de aanleg van spoorwegen, de parmantige zelfportretten van de burgerlijke ondernemerskaste en de heroïsering van de arbeider bepalen het negentiende-eeuwse beeld van de industrie. Na 1900 zoekt de kunst voor het weergeven van snelheid abstractere vormen. De aantasting van de natuur en de steeds techneutischer arbeidswereld leiden na de oorlog tot een kritische houding tegenover de industriële maatschappij.

In de twintigste eeuw begint de fotografie de plaats van de schilderkunst in te nemen bij het documenteren en interpreteren van de industriële wereld. Fotopanorama's van de staalfabrieken van Krupp en van de `Gute- Hoffnung'-mijnen spannen in het `Lichthof' van de Martin-Gropius-Bau de boog van 1865 naar 2002. Getoond worden verder schilderijen, etsen en nog meer foto's uit Duitsland en Europa, van bv Joseph Wright of Derby, Adolph Menzel, Constantin Meunier, Karl Hofer en Giacomo Balla.

Die Zweite Schöpfung t/m 21 okt; Niederkirchenerstr. 7, Berlijn. Inl: 00-493020304401 of www.dhm.de

Wereldmuziek

Nog één keer Berlijn. `Heimatklänge' klinkt nationalistisch, maar op het Berlijnse festival met deze naam gaat het er juist internationaal aan toe. Artiesten uit Cuba, India, Brazilië en Egypte doen mee en het thema van dit jaar is: `bruiloft'. Elke groep treedt vijf dagen achter elkaar op en de entree is maar vier Euro. Omdat de traditionele festivalplek, het `Tempodrom', moest wijken voor het nieuwe `Kanzleramt' is het terrein tijdelijk verplaatst naar een tent naast het `Ostbahnhof'.

Wereldmuziek, t/m eind aug; inl 00-49303186140.

Vrouw en dans

Wat beweegt vrouwelijke choreografen? Hoe gaan zij te werk? Dat soort dingen komen aan de orde tijdens de `5. Internationale Tanzwochen' in Münster. De initiatiefneemsters nodigden vijf veelbelovende choreografes uit met hun recentste werk, plus negen van hun leermeesteressen. Op het podium zullen producties van Toula Limnaios, Isabelle Schad, Fine Kwiatkowski, Angela Guerreire en Bridge Markland staan. Buiten het podium om valt er ook veel te beleven, van lezingen t/m workshops voor tieners en zelfs voor mannen.

Vrouw en dans, t/m 2 aug; diverse locaties in Münster. Inl 00-492514924141.

Waterlabyrint

In het binnenhof van de `Phänomenta' in Flensburg is een reusachtig labyrint van buizen aangelegd, dat naar believen kan worden veranderd. De bezoekers worden uitgedaagd om voor hun scheepjes steeds nieuwe waterwegen te ontdekken.

Phänomenta, Norderstr. 157-161, Flensburg. Inl 00-49461144490 of www.phaenomenta.com t/m 14 aug

Moorse ornamentiek

In de strenge gotische architectuur van het voormalige dominicanenklooster in Lübeck, nu het `Kulturforum Burgkloster', toont Uwe Bremse foto's van moorse ornamentiek. Bremse reisde dwars door Andalusië, waar de uit Noord-Afrika meegebrachte moorse bouwstijl de Reconquista overleefde. Christenen, moslims en joden leefden er zelfs lange tijd vreedzaam samen. Ook na de definitieve verdrijving van de moren uit Spanje in de 15de eeuw bleven Arabische zeden, kunst en techniek in de christelijke wereld behouden. Detailopnames van ornamenten uit de Alhambra's van Granada en Sevilla en uit de Mezquita van Córdoba contrasteren met de sacrale locatie in Lübeck. Maar vreemd genoeg harmoniëren ze óók.

Moorse ornamentiek, t/m 1 september; Kulturforum Burgkloster, Hinter der Burg 2-6, Lübeck. Di-zo 10-17u; inl 00-494511220 of www.luebeck.de

En verder

Schlossfestspiele, met The Student Prince - A spectacular Light Opera t/m 31 aug in het Heidelberger Schloss 00-4976189797979; Schleswig-Holstein Musik Festival, met oa Bizets opera Carmen, t/m 31 aug in en om Hamburg 00-4980074632002; Der Tempel im Moor, een archeologie van de Noord-Europese moerasbewoners, t/m 29 sept in het Niedersächsisches Landesmuseum, Hannover 00-495119807777; An den Rhein, an den Rhein..., tentoonstelling over Rijn-romantiek, t/m 29 sept in het Ernst- Moritz-Arndt-Haus, Bonn 00-49228241435.