`Alleen een gek noemt een aanval op Irak een cakewalk'

De dreiging van een aanval op Irak beroert de gemoederen in de VS. De eensgezindheid over het Amerikaanse plan van aanpak is voorbij.

De Irak-specialist en auteur van een rapport over het Iraakse leger sprak duidelijke taal. Hij zei geërgerd te zijn over gemak waarmee sommige conservatieven in Washington Irak en zijn leger denken pootje te lichten. ,,Ik denk dat alleen gekken het leven van de zonen en dochters van andere mannen op het spel zetten, [zo'n beslissing] baseren op hun eigen arrogantie en dit leger [van Irak] een cakewalk of een snelheidsdrempel noemen'', zei Anthony Cordesman van het Centrum voor strategische en internationale studies in Washington.

De Amerikaanse president George W. Bush heeft er nooit een geheim van gemaakt; als het aan hem ligt vallen de Verenigde Staten Irak aan en wordt het regime van Saddam Hussein omver geworpen. Liever vandaag nog dan morgen. Maar steeds meer politici, militairen en specialisten wijzen er op dat die regelmatig door Bush verkondigde wens de Verenigde Staten duur kunnen komen te staan.

Gisteren heeft de senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen tal van deskundigen aan het woord gelaten om een antwoord te krijgen op de vraag die steeds urgenter dreigt te worden; wat zijn de risico's van een aanval op Irak? Cordesman bleek verreweg het duidelijkst in zijn kritiek op de arrogantie van het Witte Huis en door te wijzen op de gevaren van het Iraakse leger dat zijns inziens nog wel degelijk over voldoende slagkracht beschikt. ,,Achteloos doen over deze oorlog betekent een ramp.'' Hij bleek niet de enige te zijn die een dergelijke mening is toegedaan.

De tweedaagse hoorzitting van de Senaat, die vandaag zal worden hervat, heeft plaats op het moment dat steeds meer Congresleden zich zorgen maken over het onbedachtzame tempo waarmee het Witte Huis lijkt aan te sturen op een oorlog met Irak. De deskundigen die gisteren aan het woord kwamen bevestigden vooral die zorgen. Want hoewel alle getuigen het er over eens leken dat Irak op termijn een gevaar vormt voor de wereldvrede en de Verenigde Staten de capaciteit hebben Irak te verslaan, wezen ze vrijwel zonder uitzondering op de onappetijtelijke vooruitzichten wanneer Washington zich onvoldoende voorbereid en overhaast in dat avontuur zou storten.

De Democratische senator Joseph Biden van Delaware, voorzitter van de speciale senaatscommissie, zei overtuigd te zijn dat ,,wanneer Irak wordt aangevallen, de Verenigde Staten zullen winnen.'' ,,Maar'' voegde hij er aan toe, ,,wat doen we de dag erna? We kunnen niet eenvoudig binnenvallen en weer vertrekken.'' Verschillende specialisten hebben er op gewezen dat Bush geen rekening houdt met de gevolgen van zo'n aanval; de afwezigheid van een opvolgingsregeling voor Irak wanneer Saddam ten val zou komen of de gevoelens in het Midden-Oosten.

Of zoals Cordesman het verwoordde: ,,Het gaat er niet zozeer om dat er onwil binnen het leger bestaat als wel dat de angst bestaat [binnen de defensietop] dat hun op grond van optimistische voorspellingen gevraagd wordt met veel minder troepen op te treden [...] zonder dat een duidelijk plan aanwezig is voor de strategische afloop.''

De regering-Bush neemt niet deel aan de hoorzittingen van de Senaat, omdat het Witte Huis het ,,te vroeg'' acht een openlijk debat te voeren over Irak. Maar in de afgelopen weken is het debat pijnlijk openbaar geworden nadat verschillende media hebben bericht over uitgelekte plannen van aanval. Daarbij is voor het eerst gesproken over een alternatief aanvalsplan waarbij een kleinere troepenmacht wordt ingezet die snel inzetbaar is en zich uitsluitend zou moeten richten op de Iraakse hoofdstad Bagdad.

Verschillende congresleden hopen nu af te dwingen dat Bush eerst toestemming vraagt van het Congres alvorens hij groen licht geeft voor een aanval op Irak.