Even Viagra scoren op de Wallen

De illegale handel in het erectiebevorderende geneesmiddel Viagra bloeit. De Inspectie voor de Gezondheidszorg schat dat er minimaal 2 miljoen pillen omgaan in het illegale circuit.

,,Viagra, Viagra, Viagra?'', fluistert een zwarte dealer op de Wallen in Amsterdam naar een argeloze voorbijganger. De dealer, een wat oudere, morsige man, grijs baardje, kijkt schichtig om zich heen. ,,Viagra kopen?'', herhaalt hij nog eens. De voorbijganger bedenkt zich geen moment. ,,Ja, graag'', antwoordt hij. De dealer tast in zijn zak, en haalt er een servetje uit met daarin drie blauwe pilletjes. Hij wiebelt ze in het servet. ,,Drie pillen voor negentig euro'', zegt hij. Uiteindelijk wordt de koop gesloten op twee pillen voor dertig euro.

Het erectiemiddel Viagra van farmaceut Pfizer, dat in 1997 op de markt kwam, is bezig aan een opmars op de Nederlandse markt. Niet alleen in het reguliere circuit, via huisarts en apotheker. Ook illegale handelaars proberen op de vraag in te springen door nep-Viagra op de markt te brengen. Deze week werd er nog een illegale partij van 24 duizend pillen ontdekt in panden in Delft. In juli 1999 werd een partij van ruim duizend pillen gevonden in Zandvoort, in maart 1999 meer dan een miljoen pillen in Limburg, en in juli 1998 in een vrachtwagen in Brabant 4.500 stuks.

,,De illegale handel in Viagra is onmiskenbaar'', zegt Raymond Salet, woordvoerder van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. ,,Het is een partydrug aan het worden.'' Dit jaar alleen al zijn volgens hem twintig verschillende soorten namaak-Viagra opgespoord. ,,Als je ervan uitgaat dat een productielijn pas lonend is bij minimaal honderdduizend pillen, hebben we het dus al over minstens twee miljoen pillen die via het illegale circuit verspreid worden'', zegt Salet. ,,Die hoeven niet allemaal in Nederland te circuleren. Maar het geeft wel aan dat er nu ook een bloeiende illegale handel in Viagra in Nederland is.''

Volgens de Inspectie is deze in handen van de georganiseerde misdaad. ,,De echte zware jongens.'' De illegale pillen duiken op in het partycircuit, zegt Salet. ,,De doelgroep gaat verder dan de oudere, uitgebluste man met erectieproblemen. Tegenwoordig gebruiken ook jongeren op danceparties Viagra. Als erectiestimulerend middel. Het heeft natuurlijk ook een psychisch effect. Het verhoogt de zelfverzekerdheid.''

De in beslag genomen pillen zien er authentiek uit. Soms staat zelfs de merknaam Viagra erop vermeld, zo zegt Salet. Al dan niet verpakt in doosjes die er authentiek uitzien, compleet met bijsluiters. Maar dat betekent niet dat het ook echte Viagra ís, haast hij zich te zeggen. ,,Het gaat altijd om nagemaakte Viagra. Na tests blijkt dat er soms de werkzame stof Sildenafil inzit, waarop ook de echte Viagra gebaseerd is. Maar heel vaak zijn het placebo's, waarin bijvoorbeeld ook amfetaminen, pepmiddelen verwerkt zijn. Er is aardig wat van die rommel op de markt. Het gaat niet om klein bier.''

De inspectie waarschuwt tegen de illegale pillen, omdat ze levensgevaarlijk kunnen zijn. Om de illegale partijen op te sporen, werkt de inspectie samen met justitie. Volgens trendwatchers neemt het gebruik zowel in de homoscene als in het hetero-nachtleven toe. De pil wordt veelal gebruikt in combinatie met cocaïne. Voor cocaïne geldt dat de gebruiker na langdurig snuiven en drinken wel een hulpmiddeltje kan gebruiken om de daad bij de vele grote woorden te kunnen voegen. Volgens de inspectie heeft het gebruik van Viagra door vrouwen ,,absoluut geen enkele zin''. Een aflevering van de cultserie Sex and the City, waarin werd getoond hoe het seksleven van één van de vrouwelijke hoofdpersonen verbeterde door Viagra, klopt dus niet.

Ook de illegale handel op internet bloeit. Vooral deze baart de inspectie zorgen, omdat de pillen daar zo makkelijk zijn te bestellen. Geïnteresseerden hoeven alleen de woorden `viagra' en `order' in te toetsen in een zoekmachine en de adressen rollen over het scherm. De prijzen variëren van 129,50 dollar per tien op een Amerikaanse site, tot 149 pond op een Brits adres. Dertig pillen `doen' van 358,50 dollar tot 400 pond.

Het Korps landelijke politiediensten zegt dat er wel eens een postpakket van zo'n leverancier op Schiphol bij de douane wordt onderschept. Veelal betreft het zendingen uit Amerika, Engeland en India. Die worden opgemerkt via röntgenapparatuur, zegt een woordvoerder van de douane. Het zijn volgens hem middelen met namen als `Penegra' en `Edegra'.

De inspectie kan hiertegen niets doen als het buitenlandse bedrijven betreft. Daar kan alleen tegen worden opgetreden in Europees verband, maar daarover zijn nog geen afspraken gemaakt. Fabrikant Pfizer is op de hoogte van de verkoop via internet. ,,Wij verlenen onze medewerking aan justitie om die praktijken zo snel mogelijk te stoppen'', zegt een woordvoerder.

Vorig jaar werd er in Nederland via het reguliere circuit van huisarts en apotheker voor 9,3 miljoen euro uitgegeven aan erectiemiddelen. In 1997 was dat nog 0,7 miljoen euro. Ten opzichte van 2000 was er een stijging in het gebruik van 18 procent, zo zegt de Stichting Pharmaceutische Kengetallen.

Er zijn ongeveer 30.000 reguliere gebruikers van erectiemiddelen, van wie 6.500 ouder dan 65 jaar.

Volgens Annemarie Horikx van het wetenschappelijk instituut van Nederlandse apothekers is de reguliere Viagra bloeddrukverlagend, omdat het de bloedvaten verwijdt. Dat is, mits verstandig gebruikt, niet gevaarlijk voor `gezonde' mensen, maar wel voor hartpatiënten of voor mensen die net een beroerte hebben gehad.

Fabrikant Pfizer adviseert dan ook met klem nooit Viagra te gebruiken zonder eerst een huisarts te hebben geraadpleegd. Het mag alleen gebruikt worden door mensen met erectieproblemen. Pfizer weet niet of er wel eens partijen reguliere Viagra worden ontvreemd.

Op de Wallen is de illegale handel in Viagra inmiddels bekend. Volgens de dame achter de tap van café Zeezicht verkopen dealers Viagra meestal aan buitenlandse toeristen die door de rosse buurt zwerven. De door de voorbijganger op de Wallen gekochte pillen zijn blauw, zwemend naar groen, net als de échte. Geprobeerd is met een groene viltstift reliëfletters onleesbaar te maken. Na enig turen blijken het Alève-pillen te zijn. Een pijnstiller die bij elke drogist verkrijgbaar is. De koper moet dus op zoek naar een andere leverancier. Maar liever naar zijn huisarts.

Met medewerking van Hans Moll