Heijmans even stil over fraude

Met de parlementaire enquête over mogelijke bouwfraude in het vooruitzicht zwijgt bouwer Heijmans liever over het nieuwe f-woord.

Bij Heijmans houden ze er niet van. Ook al zegt het bouwbedrijf niet dader maar slachtoffer te zijn, in publiciteit over fraude- of oplichtingszaken in de bouw heeft bestuurder Joop Janssen van Heijmans sinds kort geen zin meer.

Eind mei was daarvan het eerste signaal zichtbaar. Toen werd bekend dat Heijmans slachtoffer was geworden van een criminele organisatie. Die had de HSL-combinatie Brabant Zuid, waarvan Heijmans deel uitmaakt, voor een half miljoen euro opgelicht. Heijmans was slachtoffer, maar ,,ik zou ook dat het liefst helemaal uit de krant houden'', zei Janssen toen. ,,Ook al zijn wij ten onrechte benadeeld, berichtgeving hierover is alleen maar slecht voor de naam van de onderneming.''

Een opvallende koerswijziging - zeker met de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie in augustus in aantocht. Van de vijf grootste Nederlandse bouwbedrijven was het juist Heijmans die de publiciteit had gezocht. Direct nadat het afgelopen najaar bekend werd dat de Rosmalense beursgenoteerde bouwonderneming in de schaduwboekhouding van de oud-Koop Tuchem-directeur Ad Bos voorkwam, trad Heijmans ferm naar buiten. Het bedrijf zou bij een opdracht van 40 miljoen gulden in Eindhoven de prijs met 1,5 miljoen gulden hebben opgeschroefd om de andere dertien gegadigden voor de opdracht ieder 100.000 gulden uit te keren.

Deze tot op de dag van vandaag onbevestigde geruchten wilde het bouwconcern zo snel mogelijk de kop indrukken. Heijmans stelde direct na de eerste berichten over mogelijke fraude een accountant van KPMG aan – en trad hiermee naar buiten. De controleur moet steekproefsgewijs voor kleinere projecten en bij alle grote projecten toezien op de naleving van de wettelijke aanbestedingsregeling.

Verder moeten alle werknemers die betrokken zijn bij het uitbrengen van offertes en aan aanbestedingsprocedures deelnemen, een brief aan de directe leidinggevende schrijven waarin staat dat de aanbieding tot stand is gekomen zonder concurrentiebeperkende of prijsverhogende afspraken.

Tegelijkertijd liet Janssen zich als enige van de bestuurders van de grote bouwconcerns uitnodigen door de voorbereidingscommissie van de parlementaire enquêtecommissie. Hoewel commentaar over dat gesprek uitbleef, benadrukte hij met zijn bezoek aan Den Haag opnieuw zijn rol als hét gezicht van de 50.000 bouwbedrijven die Nederland telt.

Van die duizenden ondernemingen zijn de vijf beursgenoteerde concerns, naast Heijmans ook nog Volker Wessels Stevin, Ballast Nedam en de recentelijk gefuseerden BAM NBM en HBG, de meest aansprekenden. Deze concerns zijn opgebouwd uit vele kleine bedrijfjes met een grote diversiteit. Tegelijkertijd voeren ze de meest in het oog springende opdrachten uit met de overheid als opdrachtgever: infrastructurele werken als bruggen, tunnels en snelwegen. Heijmans wil, ook na het verwachte vertrek van Janssen dat deze zomer wordt aangekondigd, het concern op dezelfde wijze verder uitbouwen. Het bedrijf blijft streven naar het plegen van nieuwe overnames.

Dat is dan wél weer nieuws waarmee Janssen de krant in wil. Maar ondertussen zijn er nog wel vragen over mogelijke vergrijpen, gepleegd door het bedrijf bij de bouw van infrastructuur rond voetbalstadion Gelredome, waar collega-bouwers onderhands betaald zouden zijn. Volgens een verklaring van de Rosmalense bouwer zijn er ,,geen betalingen verricht aan een van de zestien mede-inschrijvers ter beperking van concurrentie''.

Het jaarverslag stelt dat zoiets ook niet toegestaan is en dat ,,geen geld en geen geschenken worden aangeboden met als doel gedrag van beslissers in het bouwproces te beïnvloeden.'' Wat het concern nog wel kwijt wil, is dat het de parlementaire enquête met vertrouwen tegemoet ziet. Waaraan wordt toegevoegd: ,,waar het de eigen onderneming betreft.''

Dit is het eerste artikel over bouwbedrijven die betrokken zijn bij onderzoek naar mogelijke bouwfraude.