Anna Jacobapolder-Zijpe verveelt nooit

Het beroemde pontje tussen Anna Jacobapolder en Zijpe is na veertien jaar terug in de vaart. Maar de geplande eerste `oversteek' ging gisteren niet door wegens slecht weer.

Aan een muur van restaurant 't Veerhuis, aan het Zijpe op St. Philipsland, hangt een prachtige foto van de Krammer. Deze stoomboot kwam in 1954 in dienst als pontje tussen Anna Jacobapolder en Zijpe (Bruinisse), in Zeeland. Kees Moerland (64), samen met zoon Eric eigenaar van 't Veerhuis, bewaart mooie herinneringen aan de oude Krammer.

Als kind ging hij geregeld mee met de schuit. Hij mocht dan helpen met stoken, vertelt hij. ,,Dat was als een droom voor me, dat vuur vond ik geweldig natuurlijk.'' De veerdienst Anna Jacobapolder-Zijpe, in 1900 gesticht door de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij, maakte een indrukwekkende groei door: in het boek Zijpe-Anna Jacobapolder 1900-1988 van W.J.J. Boot staat dat hij 1902 29.275 passagiers vervoerde. Een halve eeuw later waren dat er 336.863 en in 1963, het `topjaar', 934.539 plus 325.847 auto's.

De opening van de Philipsdam, in 1988, maakte het (verliesgevende) pontje overbodig. Het ging uit de vaart. Mevrouw M. de Keijzer (86) uit Bruinisse heeft de Journaalbeelden van de laatste oversteek nog. Op die film vertelt haar man Kees, anderhalf jaar geleden overleden, nog vrolijke verhalen over de pont. ,,Je ging heen en weer, heen en weer, maar het verveelde nooit. Telkens ontmoette je weer andere interessante mensen.''

Kees de Keijzer was eerst stoker, later stuurman en vervolgens vele jaren lang kapitein van de veerboten de Zijpe (de oude en de nieuwe), de Minister C. Lely en de Schouwen-Duiveland. Zijn zelfgemaakte miniaturen van de vier boten sieren de huiskamer.

,,Toen de veerdienst stopte, zei mijn man: `Het pontje komt nóóit, nóóit meer terug', daar was hij zeker van'', zegt mevrouw De Keijzer. Het bleek een vergissing, want vanaf gisteren functioneert het weer, zij het alleen in de maanden juli en augustus, en uitsluitend voor fietsers en voetgangers. Het toeristenveer Anna Jacobapolder-Zijpe – het maakt deel uit van het Zeeuwse project `Fiets een rondje met een pontje', waarbij deze zomer zeventien kleine veren in de vaart komen – is financieel haalbaar dankzij steun van de Europese Commissie, de provincie en de gemeente Tholen.

Mevrouw De Keijzer heeft begrepen dat de oversteek 2,5 euro per persoon kost. Dat vindt ze veel geld. Ze haalt een setje tickets tevoorschijn uit een lang vervlogen tijd, toen de prijs van een kaartje nog een kwartje was. Toch is ze blij dat het pontje (de Eendracht van schipper J. van Oeveren) terug is. Het brengt hier wat ,,leven in de brouwerij'', meent ze. ,,En het roept mooie herinneringen op aan vroeger.''

De Keijzer weet nog dat haar echtgenoot 's zomers vele overuren maakte omdat zijn schip, dat per keer zo'n 25 auto's kon vervoeren, de grote drukte niet aankon. ,,Hij ging dan om half twee van huis en zou 's avonds om elf uur afgewerkt zijn. Soms was hij pas om één of twee uur terug, want hij ging door tot iedereen aan de overkant was.''

Kees Moerland van restaurant `t Veerhuis: ,,Zo'n twintig, 25 jaar geleden stond ik met een ijscowagen bij het pont, samen met mijn vrouw. Er waren dagen bij dat we vier- tot vijfhonderd liter verkochten aan de wachtenden. Dat waren nog eens krakers.''

De langste file telde zes kilometer, weet Moerland nog. ,,Het waren Brabanders, Belgen en vooral Duitsers.'' Zijn zoon Eric (30): ,,Als ventje van negen, tien jaar deed ik daar goeie zaken. Met een emmertje water, een spons en een trekkertje ging je de auto's langs voor een poetsbeurt van de ruiten. De Duitsers vonden dat prachtig, die trokken hun portemonnee. 's Avonds had ik dan vijftig, zestig piek verdiend en als ik geluk had wel tachtig.''

Door de verkeersdrukte kreeg het pontje decennia geleden landelijke bekendheid: herhaaldelijk meldde de radio dat er grote vertragingen waren opgetreden. Maar óók dat het veer weer eens ,,uit de vaart was genomen''. Bijvoorbeeld wegens het slechte weer – zo ging het gisteren ook. Moerland senior: ,,Het uitvallen was vaak het gevolg van mist. Of in koude jaren door ijsschotsen. Het gebeurde ook dat de golfslag varen niet toestond. Die golfslag was heel verraderlijk. Menige nieuwe schipper had het daar knap lastig mee. Sommigen zijn op de pier terechtgekomen, maar ernstige ongelukken hebben zich bij mijn weten niet voorgedaan.''

Vader en zoon Moerland zijn blij met de terugkeer van het pontje. Zoon Eric: ,,Die veerdienst is voor veel mensen nog altijd een begrip. Er zijn zelfs toeristen die denken dat het pontje nooit weg is geweest. Duitsers, bijvoorbeeld, en veel Belgen. `Waar is toch d'n overzet, meneer', kwamen ze in onze zaak vragen. Vorig jaar heb ik nog mensen in mijn eigen bootje naar de overkant gebracht. Het was al laat en ik vond ze zo zielig.''