Wachten op goed nieuws

Op de financiële markten heerst de onzekerheid. Zijn er nog meer boekhoudschandalen op komst? En zal de economische crisis in Argentinië de omliggende landen alsnog besmetten?

Voor beleggers is het dezer dagen wachten geblazen. Op goed nieuws. Het vertrouwen in de financiële markten is ver te zoeken, en iedereen wacht tot het tij keert. De ogen zijn daarbij vooral gericht op de weifelende Amerikaanse economie.

De indexen hebben een moeilijk eerste halfjaar achter de rug. De Nasdaq Composite, de schermenbeurs voor technologiefondsen, verloor zo'n 27 procent en bijna driekwart van zijn waarde. De Dow Jones incasseerde een verlies van 9 procent in de eerste helft van dit jaar. In Nederland deed de AEX-index het ook slecht, terwijl de Japanse Nikkei-index relatief goed scoorde met een verlies van 3 procent over de eerste zes maanden.

Donderdag was er wat de Amerikaanse economie betreft zowaar lichtpuntje in een beursweek, die vooral in de ban was van het schandaal rond Worldocom. Positief macro-economisch nieuws voedde op die dag de hoop op een vlotter herstel van de resultaten van het Amerikaanse bedrijfsleven. De Amerikaanse economie blijkt in de eerste drie maanden van het jaar niet te zijn toegenomen met 5,6 procent op jaarbasis, maar met 6,1 procent. Daarnaast zijn er inmiddels ook cijfers over de bedrijfsinvesteringen, die niet langer meer afnemen. Vorig week was er overigens het positieve nieuws over de werkloosheidsuitkeringen. Het aantal aanvragen was minder dan verwacht. Voor de vierde achtereenvolgende week was het aantal onder het niveau van 400.000 gebleven. Volgens analisten wijst dat op een herstel van de arbeidsmarkt. Een fondsbeheerder liet zich tegenover Bloomberg ontvallen dat als ,,iedereen zich nu op het economische nieuws richt de markt het uitstekend zou doen.'' Eergisteravond sloot de toonaangevende Dow Jonesindex ruim 1,6 procent hoger. De goede stemming op Wall Street ging niet ongemerkt voorbij aan de Europese effectenbeurzen. Gisterochtend veerden de meeste Europese beurzen op, gevoed door het positieve sentiment in New York de dag er voor. De Dow Jonesindex zelf ging gisteren aarzelend en niet overtuigend van start.

Begrijpelijk, want het nieuws van The Wall Street Journal over de Amerikaanse producent van kopieermachines Xerox versterkte andermaal de vrees dat het einde van het aantal schandalen nog lang niet in zicht is. De Amerikaanse onderneming heeft volgens een woordvoerder over een periode van vijf jaar 2 miljard dollar teveel omzet geboekt. The Wall Street Journal stelt echter dat het in totaal om een omzet van 6 miljard dollar gaat. Het concern wilde gisteren nog niet op het nieuws reageren. In april had Xerox al een boete van 10 miljoen dollar van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC voor zijn kiezen gekregen. De SEC had vastgesteld dat de kopieermachinefabrikant tussen 1997 en 2000 3 miljard dollar teveel aan omzet had genoteerd. Daar is dus officieel nog eens 2 miljard dollar bijgekomen.

,,Na Enron, Worldcom en Xerox, vraagt men zich af: wie is de volgende? En krijgen we dit soort schandalen ook in Europa?'', vraagt een strategist van het Franse beursbedrijf Aurel Leven zich af tegenover Reuters. ,,Is de zuivering van de markt al voorbij? Ik denk het niet. Angst voor boekhoudkundige verrassingen zijn voorlopig nog niet weg, en de koers/winst verhoudingen van de technologie-, media- en telecomaandelen zijn nog relatief hoog.''

Een andere stoorzender op de financiële markten is de situatie in Latijns Amerika. De crisis in Argentinië werd door analisten aanvankelijk gekwalificeerd als een geïsoleerd geval. Nee, de rest van het continent zou niet mee worden gesleept in de val van Argentinië, zo luidde de overtuiging. Inmiddels zijn daar twijfels over. Buurland Uruguay is ook in crisis beland. Maar vooral over Brazilië maakt de financiële wereld zich nu zorgen.

Brazilië heeft een schuldenlast ter waarde van ruim 245 miljard dollar, en stuk hoger dan die van Argentinië. De laatste is eind vorig jaar gestopt met het afbetalen van zijn schulden en men vreest nu dat Brazilië eenzelfde weg zal behandelen. Waarom, omdat het consumentenvertrouwen is ingestort of de economie niet meer groeit? Nee, daar heeft het niets mee van doen. Het zijn de verkiezingen die er aankomen, en de populariteit van de linkse presidentskandidaat Lula. Hij zou wel eens kunnen besluiten om afbetalingen van schulden op te schorten, en het strakke begrotingsbeleid van de afgelopen jaren wel eens los te laten. Lula ontkent dat hij zulke stappen zal nemen. De financiële wereld vertrouwt momenteel echter niemand meer.