Verkoop van boerengrond in Rusland

De Russische Doema heeft gisteren een wet goedgekeurd, die de verkoop van landbouwgrond voor het eerst sinds de revolutie van 1917 mogelijk maakt. De communisten stemden als enigen tegen.

Het recht op landbezit is opgenomen in de grondwet van 1993, maar de communisten torpedeerden sindsdien elke wettelijke regeling.

Zo'n 12 miljoen Russen zijn sinds een privatiseringsronde van 1991 `virtueel' landeigenaar. In werkelijkheid zijn ze veelal aandeelhouders van hun oude kolchoz, collectieve boerderijen die vaak nog net zo werken als in de Sovjettijd. Ze hebben geen recht op een concrete lap grond.

Zeventig procent van deze `virtuele' landeigenaren hebben of hun bezit verpacht of verkocht aan hun kolchoz. In enkele regio's is de handel in landbouwgrond wettelijk geregeld, maar door het uitblijven van een landelijke regeling blijven transacties onzeker en quasi-legaal. Het areaal landbouwgrond beslaat in Rusland 406 miljoen hectare, 23,8 procent van de totale grond.

De communisten en hun agrarische bondgenoten leunen electoraal sterk op de kolchozbazen en hun achterban. Zij redeneren dat landverkoop zal leiden tot Latijns-Amerikaanse latifundia met veelal buitenlandse grootgrondbezitters. Ruim tweehonderd communisten betoogden gisteren voor de Doema tegen de landwet met de slogan `landverkoop is verkoop van het moederland'.

Binnen waarschuwden de communisten tegen een `sociaal-fascistische dictatuur' en probeerden een eigen versie van de wet door te drukken, die verkoop aan buitenlanders verbood en het woord `handel' vermeed. Doema-voorzitter Seleznjov stelde tevergeefs voor een referendum te organiseren. Van felle tegenstand was evenwel geen sprake.

De principiële kwestie of grondhandel is toegestaan, heeft de Doema eerder dit jaar al bevestigend beantwoord toen een wet op de verkoop van bedrijfsgrond werd aangenomen. Na een halve dag debatteren namen de afgevaardigden de regeringsversie van de landwet met 256 tegen 143 stemmen aan. Volgens deze wet mag de landbouwgrond alleen voor landbouw worden gebruikt en moet deze effectief worden benut.