Koopwoede Easyjet is `een gok'

Prijsvechter Easyjet is na de overname van zijn Britse branchegenoot Go de grootste Europese luchtvaartsmaatschappij `zonder franje'. Maar het haalt ook problemen in huis.

Wie van Londen naar Edinburgh wil, kan de trein nemen. Dat kost 82 pond (131 euro) voor een enkeltje tweede klas. De reis duurt viereneenhalf uur. Een ticket van Stansted naar Edinburgh kostte gistermiddag bij de luchtvaartmaatschappijen Go en Easyjet respectievelijk 33 en 50 pond; inclusief vervoer van en naar het vliegveld nog steeds goedkoper dan de trein en drie keer zo snel.

Dat verklaart een groot deel van het succes van de budget-maatschappijen tegen gevestigde vervoerders over land en in de lucht. Een vip-lounge, airmiles en veel beenruimte zijn er niet, maar je bent snel, goedkoop en veilig ter plekke.

Gaat dat anders worden, nu Easyjet gisteren het kleinere Go voor 374 miljoen pond (600 miljoen euro) heeft gekocht en met 15 miljoen passagiers per jaar de grootste no frills airline van Europa werd, vóór het Ierse Ryanair?

Nee, zei Easyjet-directeur Ray Webster. De filosofie van het nieuwe bedrijf blijft hetzelfde: concurreren met traditionele luchtvaartmaatschappijen op prijs door kosten te besparen.

Hij gaf wel toe dat het met de supergoedkope tickets (vijf pond voor vroege boekers) van Londen naar Schotland en Belfast waarschijnlijk voorbij is. Want op die routes waren Easyjet en Go juist elkaars grootste concurrenten. Hetzelfde is denkbaar op een paar routes die overlappen, zoals de vluchten naar Praag en een paar Spaanse bestemmingen. Maar verder vullen ze elkaar voornamelijk aan: met Go krijgt Easyjet voor het eerst een bruggenhoofd in Italië. En op Stanstead, Go's hoofdkwartier, krijgt Easyjet na Luton en Gatwick een derde Londens vliegveld als uitvalsbasis.

Toen British Airways zijn verlieslijdende budget-dochter Go anderhalf jaar geleden voor 100 miljoen pond te koop aanbood, gaf Easyjet niet thuis. Nu betaalt de flamboyante Easyjet-voorzitter Stelios Haji-Ioannou meer dan het driedubbele aan eigenaar 3i, de investeringsmaatschappij die Go in de tussentijd gezond heeft gemaakt. De aandeelhouders leken er tevreden mee; de beurskoers schoot meer dan tien procent omhoog.

Toch geloven sommige analisten dat het nieuwe Easyjet, dat eerder deze maand ook al een optie nam op British Airways-dochter Deutsche BA, problemen kan verwachten. Zoals het vinden van genoeg piloten, minder schaalvoordeel, het onderhouden van een groter, minder flexibel netwerk en meer hinder van bestaande luchtvaartwetten. ,,Naarmate Easyjet meer gaat lijken op de grote maatschappijen, krijgt het soortgelijke kosten'', schreef Peter Martin toen in de Financial Times, die Stelios' koopwoede ,,een gok'' noemt.

Bovendien zijn er aanwijzingen dat gevestigde maatschappijen de kunst beginnen af te kijken. Volgens BA-chef Rod Eddington was Go onder BA-bestuur een alibi om niet zelf te nadenken hoe het bedrijf efficiënter gerund kan worden, maar het heeft zijn les geleerd, zei hij. BA concurreert nu met Easyjet, Go en Ryanair onder meer op bestemmingen in Italië en Scandinavië. British Midland is ook zijn eigen budgetmaatschappij begonnen: BMIbaby.

Om zijn jongste overname te laten slagen, moet Stelios ook het Go-personeel voor zich zien te winnen. De tekenen zijn nog niet eenduidig gunstig. Voor Go-directeur Barbara Cassini, de Amerikaanse chef die adjunct van Webster had mogen worden, was de overstap te veel gevraagd. Zij vertrekt, met de 9,6 miljoen pond die haar 4-procents-aandeel waard is. Ze moedigde haar personeel bij vertrek aan een ,,omgekeerde culturele coup'' te plegen. Maar vijf andere Go-directeuren krijgen topfuncties bij de nieuwe groep en een miljoenensalaris. Stelios hoopt dat de aandelenopties van het achthonderd man sterke Go-personeel, in anderhalfjaar 110 keer zo duur geworden, ook de rest zullen overhalen.

Bij alles wat Go en Easyjet gemeen hebben, zijn er ook verschillen. Zo wijst Go zijn passagiers vaste stoelen toe en Easyjet niet. Welk systeem in de nieuwe combine toegepast wordt, is nog onbeslist.