Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Politiek

Ongepolijst de politiek in

Na afloop van de uitvaartmis in de kathedraal aan de Mathenesserlaan liep Peter Langendam, voorzitter van de Lijst Pim Fortuyn, achter een vrouw de kerk uit. Zomaar een vrouw. Zij liep langs PvdA-lijsttrekker Ad Melkert en siste hem toe: ,,Heb je nou je zin, schoft!'' Melkert deinsde achteruit, maar Langendam tikte haar op de schouder. In zijn hand had hij een witte roos die hij op de lijkwagen wilde leggen. In plaats daarvan gaf hij zijn roos aan de vrouw. ,,Die hebt u verdiend.''

,,Alles wat de PvdA doet'', zei hij kort voordat hij voorzitter werd, ,,daar rust geen zegen op. Gerard Reve zei het al: de socialisten hadden altijd wat. Alles moet stuk.'' Langendam herstelt zich. Reve schreef `de communisten hadden altijd wat', maar Langendam varieert graag, zegt hij.

Langendam (53) raakte gisteren in opspraak nadat hij in Het Parool de lijsttrekkers van PvdA en GroenLinks beschuldigde van aanzetten tot haat jegens Fortuyn. Dat hij die uitspraken deed, lag zoals hij vanmorgen zei, aan de ,,surrealistische omstandigheden''. Zijn beste vriend doodgeschoten, zijn huis belegerd door een politiebrigade. Overmacht.

Zou hij die uitspraken ook hebben gedaan als hij emotioneel niet uit balans was geweest? Ja. Langendam is de politiek ingegaan, omdat hij wanhopig was, zei hij begin maart. ,,Er valt niks te kiezen. Het volk moet Melkert niet. De terreur van de meerderheid jaagt hem weg'', zei hij voorspellend. Hij sprak van links geweld en rechts geweld en constateerde hoe onterecht het is dat links geweld wél mag.

Peter Langendam noemt zichzelf een generalist. Zijn huis in Breda hangt vol met zijn eigen portretten, de meeste naakte vrouwen. Hij bracht twee jaar geleden een roman uit in eigen beheer, waarvoor Pim Fortuyn het woord vooraf schreef. Hij studeerde wiskunde en natuurkunde, promoveerde bij natuurkundige Jacob Kistenmaker en kwam eind jaren tachtig, begin jaren negentig in het nieuws als directeur PTT Post en directeur PTT Telecom. Het waren roerige tijden in de telecommunicatiewereld en Langendam was een `harde saneerder'. Hij wilde de mannen met de stofjassen kwijt die telefoons ontwikkelden die veel te lang meegingen. Hij wilde jonge, energieke mensen binnenhalen die aan die cultuur een einde konden maken.

Hij staat bekend als ongepolijst. Hij bereidde PTT Telecom voor op een geprivatiseerde toekomst in een vechtmarkt en stapte na de privatisering over naar het consortium GSM Nederland. Met geld van Deutsche Telekom en De Telegraaf deed hij een gooi naar de licentie voor het tweede mobiele gsm-netwerk. Het ging aan zijn neus voorbij.

Met trots meldt hij dat hij 22 bedrijven heeft opgericht. Zijn huidige bedrijf heet Ideas to the Market en produceert chips voor computer, radio, tv en telefoon in opdracht van onder meer Philips. Als ideoloog van de Lijst Pim Fortuyn ontwikkelt hij op dit moment een bedrijfsmatige partijstructuur.

Langendam leerde Fortuyn twaalf jaar geleden kennen, toen hij directeur PTT Post was en zijn hoofd personeelszaken bij de hoogleraar bestuurskunde promoveerde op bedrijfsculturen. Sinds die tijd dineerde Fortuyn regelmatig bij Langendam en zijn vrouw thuis. Langendam: ,,Tijdens het eten kwamen onze beste ideeën tot stand.'' Toen Langendam zijn vriend in februari overhaalde om een Lijst Pim Fortuyn op te richten, zagen beide mannen elkaar twee keer per week in het Rotterdamse restaurant La Stanza voor hun debatingclub.