Groningen kleurt roze voor Giro

De stichting `Gironingen' kan tevreden terugblikken. De start van de Ronde van Italië was dit weekeinde een succes. In het centrum van de Martinistad keken naar schatting honderdduizend mensen naar de proloog.

Aan de voet van de Martinitoren staat een bleke man met een rond brilletje. Hij houdt een wijwaterkwast in zijn hand. De Groningse bisschop Wim Eijk zegent, in de geest van de Italiaanse kardinalen, het wielerpeloton. Hij heeft meer oog voor de camera's dan voor de renners die in de gauwigheid worden besprenkeld. De karavaan is al bijna de stad uit, als hij aan zijn karwei begint.

De bisschop reed vorig jaar in Groningen een koers voor prominenten bij de plaatselijke wielervereniging `Tandje Hoger'. Hij eindigde als voorlaatste en daarmee is zijn gebrekkige wielertalent voldoende verklaard, glimlacht hij met een roomse blik in de grijze ogen. Hij zegt te weten waarom het protestantse noorden minder wielerminded is dan het katholieke zuiden. Zonder heuvels geen goede renners, luidt zijn verklaring.

Vervolgens verbastert de bisschop de kopman van Rabobank in Michael Uitdenboogerd. Op de vraag of hij ene Erik Dekkerman kansen toedicht, haalt de goedgelovige zijn schouders op. De geblesseerde renner is al maanden wegens een beenbreuk uit roulatie. Dekker is de naam: houder van de wereldbeker en winnaar van vier etappes in de Tour.

De bisschop heeft zich niet verdiept in de grote wielernamen. Als Mario Cipollini op de Grote Markt door honderden toeschouwers – de tweede wedstrijddag wordt veel slechter bezocht dan de eerste – op een ovationeel applaus wordt getrakteerd, kijkt Eijk de andere kant op. Hij ziet de flamboyante Italiaan over het hoofd. Na bemiddeling van derden besprenkelt hij de plakkerige haardos van `Mooie Mario' met wijwater.

Cipollini wint later op de zondag de eerste etappe in de Duitse finishplaats Münster. Hij krijgt de roze leiderstrui omgehangen en geeft de organisatie in het openingsweekeinde waar voor zijn geld. De organiserende krant La Gazzetta dello Sport was huiverig voor een fletse opening van de (inter)nationale wielerronde, maar met de `Leeuwenkoning' als klassementsleider is publiciteit verzekerd.

Münster is op aanbeveling van initiatiefnemer Dick Heuvelman in het routeschema opgenomen. Elk jaar wordt in de Martinistad op 28 augustus het `Gronings Ontzet' herdacht. Op die datum werd in 1672 een aanval afgeslagen van de bisschop van Münster, die in de Groningse volksmond ook wel `Bommen Berend' wordt genoemd. Bisschop Eijk vertelt dat hij zijn huidige collega in de Duitse stad heeft uitgenodigd voor een bezoek aan Groningen. ,,Hij moet wel zijn bommen thuislaten'', zegt hij met een knipoog.

De deels mislukte inwijding van de Giro, het enige smetje op een vlekkeloze start van de 85ste editie, hoeft Heuvelman zich niet aan te rekenen. De regionale sportverslaggever, die in 1997 aan de basis van de stichting `Gironingen' stond, beleeft na vijf jaar lobbyen zijn finest hour in het roze gekleurde stadscentrum. Bobo's, boeren en buitenlui dragen de clubkleuren van de Giro. Groningen is massaal uitgelopen voor deze uit de hand gelopen grap, zoals critici het plan van Heuvelman hebben betiteld.

De initiatiefnemer moet zijn plotselinge populariteit bekopen met het uitdelen van handtekeningen. Hij noemt de begroting van zeven miljoen gulden een schijntje. ,,Stad en ommeland krijgen het geld dubbel en dwars terugbetaald hoor'', verwijst Heuvelman naar de verwachte spin-off van de Giro.

De plaatselijke, provinciale en landelijke politici wrijven zich voor de start van de proloog vergenoegd in de handen. Ons kent ons. Burgemeester Jacques Wallage keuvelt met Hans Alders, commissaris van de koningin in Groningen. Naast hen praat Margo Vliegenthart, staatssecretaris van Sport, met Ed Nijpels, commissaris van de koningin in Friesland en voorzitter van de stichting Ronde van Nederland. Even verderop maakt Joop Atsma, voorzitter van de nationale wielrenunie KNWU en Tweede Kamerlid voor het CDA, een praatje met Relus ter Beek, commissaris van de koningin in Drenthe en fervent wielerliefhebber. De politieke elite wordt met open mond aangestaard door de anonieme meerderheid die achter de dranghekken moet plaatsnemen.

Op de nabijgelegen Vismarkt rijden de renners een denkbeeldig oefenrondje op de rollerbank, een soort hometrainer. Als ze zich daarna badend in het zweet naar het startpodium begeven, worden ze bijna omvergelopen door de vele belangstellenden. Een ongeschreven wielerwet die leert dat renners zich onder het volk moeten begeven, wordt in Groningen wel erg letterlijk genomen. De georganiseerde chaos past in de traditie van de Giro. De Italiaanse ronde is minder strak georganiseerd dan de Tour en daarom zo populair bij de volgers in de karavaan.

De Italiaanse koersdirecteur Carmine Castellano hanteert een losse aanpak, maar onderkent de zakelijke belangen van zijn onderneming. Hij spreekt zaterdag, na afloop van de proloog, desgevraagd over ,,een fantastische prestatie van Groningen''. Vol verwachting loopt hij aan de hand van een tolk naar een buffet in een vip-tent. De Nederlandse politici hebben daar hun opwachting dan al gemaakt.

De Italiaanse wielerlegende, Francesco Moser, de campionissimo van de jaren zeventig en tachtig, heeft geen tijd om te eten. De grijzende gentleman kan zijn auto niet meer terugvinden in het overvolle centrum. De gemiddelde Groninger loopt hem tijdens zijn zoektocht straal voorbij. Moser wie, zegt u?

    • Jaap Bloembergen