De giftige pijlen van Likud

De machtsstrijd tussen ex-premier Netanyahu en premier Sharon leidde gisteren tot een uitspraak van hun Likudpartij tegen een Palestijnse staat.

Ruim een etmaal nadat ruim 50.000 Israëliërs in Tel Aviv hadden gedemonstreerd voor een Palestijnse staat naast Israël stemde het centrale comité van Likud gisteravond tegen zo'n staat. Op de achtergrond van dit ideologische gevecht in Likud staat een in felheid toenemende machtsstrijd tussen premier Ariel Sharon en ex-premier Benjamin Netanyahu.

Doodsbleek incasseerde de laatste de giftige pijlen die Sharon vanachter het spreekgestoelte in Tel Aviv op hem afschoot. Sharon sloeg zichzelf op de borst dat hij nooit en Netanyahu wèl Arafat de hand had geven, dat hij het Oslo-akkoord van meet af aan had verfoeid en Netanyahu het had aanvaard. Aan de goede raad in Netanyahu's boeken over de bestrijding van het terrorisme had Sharon ook geen boodschap. ,,Ik doe het'', zei hij. De zaal bulderde. ,,Arik (Sharon), Arik, Arik''.

Netanyahu verstijfde. Had hij de politieke emotie van meer dan 1.000 leden van het centrale comité die naar Tel Aviv waren gekomen, verkeerd ingeschat? Maar in dit hoogste orgaan van Likud is er gewoonlijk geen peil op te trekken welke kant het uitgaat. Twintig minuten nadat de zaal hem een staande ovatie had gebracht, waarschijnlijk uit erkentelijkheid voor zijn grote militaire actie tegen de Palestijnse terroristische infrastructuur, werd Sharon weggehoond.

Misschien zou dat niet zijn gebeurd indien Sharon de invasie van de Gazastrook niet op het laatste moment had afgezegd. Washington lag dwars, de Egyptische president Hosni Mubarak waarschuwde en het Israëlische volk was diep verdeeld over de noodzaak van voortzetting van de oorlog tegen de Palestijnse terroristische infrastructuur, ditmaal gericht tegen Hamas.

Het centrale comité van Israëls regerende partij had hoe dan ook geen oren naar Sharons betoog dat het aannemen van een resolutie tegen de stichting van een Palestijnse staat gevaarlijk is en onvermijdelijk tot verhoging van de internationale druk op Israël zal leiden. ,,Wij houden ons niet bezig met het onderwerp van een Palestijnse staat. Wij houden ons nu bezig met het uitroeien van de terreur'', zei Sharon. In het geloei in de zaal gingen deze woorden verloren. Netanyahu herrees. Hij kreeg weer kleur op zijn wangen. Toen hij omringd door aanhangers in de hal van het auditorium voor de stemming over zijn resolutie tegen een Palestijnse staat verscheen, zag Netanyahu er weer uit als een gelukkig man. ,,Waarom loopt Sharon met zijn hoofd tegen de muur'', vroeg ik hem. Netanyahu haalde zijn schouders en wenkbrauwen op. ,,Ik weet het niet'', antwoordde hij. ,,Misschien wil hij een Palestijnse staat. Wie weet.'' Op dat moment wist Netanyahu al dat hij het centrale comité van Likud achter zich had. ,,Sharon is geen echte Likudnik (lid van Likud)'', zei een lid van het centrale comité. ,,Hij komt uit een Mapai-familie (Arbeidspartij). Voor mij is hij geen raadsel, maar onbetrouwbaar. Hij kan het in zijn hoofd halen om nederzettingen te ontruimen''.

Sharon wachtte de uitslag – 60 procent stemde tijdens de geheime stemming tegen de stichting van een Palestijnse staat – niet eens af. Bij het verlaten van de zaal werd Israëls premier, die na een bezoek aan Washington, met een internationale vredesconferentie in juni in het vooruitzicht, iets van staatsmanschap had laten zien, uitgejouwd.

Sharon trok er zich niets van een. Het centrale comité van Likud is nu voor hem even irrelevant als Arafat. Als rechtstreeks gekozen premier, met nog steeds een ongekende grote populariteit gaat hij, zoals hij zei, in het belang van Israël zijn eigen weg en negeert hij de uitdaging van Netanyahu. Uiteindelijk kan de oplopende spanning tussen de zittende premier en de man die hem op zijn hielen zit volgens commentatoren tot een regeringscrisis leiden.

De Palestijnse leider Yasser Arafat vaart daar wel bij. Hij is Likud dankbaar de wereld te hebben bewezen dat niet hij maar Israël het echte weigeringfront is. Dat is precies ook wat de woordvoerders tijdens de grote vredesdemonstratie in Tel Aviv zaterdagavond zeiden. Daar werd Sharon ervan beschuldigd de vrede in de weg te staan. Daar riep de schrijver Amos Oz op tot de stichting van een vredespartij. Daar ook werd Jaffa Yarkoni, de zangeres van de onafhankelijkheidsoorlog in 1948, gerehabiliteerd. Ze was in ongenade gevallen en wordt zelfs met de dood bedreigd omdat ze Israëls militaire optreden tegen de Palestijnen hekelde en er zelfs naziaspecten in meende te zien. Nu stond deze 75-jarige vrouw kaarsrecht voor de menigte. Ze zong en begeleidde haar liederen met krachtige armgebaren. Zing mee! En het plein waar premier Yitzhak Rabin werd vermoord na het zingen van een vredeslied zong mee.