Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Religie

Pastoor Louis Berger over zijn vriend Fortuyn

Priester en persoonlijk vriend Louis Berger zal vandaag de uitvaart van Pim Fortuyn begeleiden. ,,Pim had kunnen bloeien in de veelkleurige Nederlandse tuin. Maar hij is in de knop gebroken.''

Zelf is hij bijna net zo kleurrijk als Pim Fortuyn zaliger. Pastoor Louis Berger (67), hoed op het hoofd, hond Franz immer aan zijn zijde, was de 50 gepasseerd toen hij tot priester werd gewijd. Toen ze elkaar enkele jaren geleden bij Harry Mens ontmoetten, klikte het meteen tussen Fortuyn en de flamboyante Haagse pastoor (,,pastóór; pastor Berger ken ik niet'').

De zondag voor de moord stond Fortuyn nog voor zijn deur: ,,Hij wilde even praten.'' Berger was niet thuis. Maandagavond hoorde hij van de moord op de BBC Worldservice. Vandaag staat hij met bisschop van Luyn op het altaar van de Laurentiuskathedraal voor de uitvaart. ,,De bisschop vroeg of ik iets van mijn bede op papier had. Dat is niet zo. Ik spreek uit mijn hoofd.''

Lange gesprekken voerden ze over de ,,politiek en de situatie in het land'', over de kunsten, over het geloof. ,,Ik was een sparring partner voor hem. We voerden grote debatten. De vonken sloegen er vanaf. Mensen zeggen: die Berger en Fortuyn hebben iets gemeen. Blijkbaar hebben we dezelfde manier van optreden. Of ik ook zo van polariseren houd? Zálig.''

Tijdens een van de gesprekken vroeg Fortuyn ,,spelenderwijs'' of Berger op zijn kieslijst wilde. Hij deed het toch maar niet. ,,Ik vraag me af of ik er geschikt voor ben. Ik sprak met Korthals Altes, voorzitter van de Eerste Kamer. Louis, zei hij, je bent geknipt voor het werk, maar niet voor die partij.''

Wat vreselijk, dacht Berger, toen hij maandag om half zeven op de radio hoorde dat Fortuyn was neergeschoten. En: wat jammer voor het land. ,,Ik had gehoopt dat een bloem als Fortuyn had kunnen bloeien in de veelkleurige tuin die Nederland is. Nu is hij in de knop gebroken.'' Die avond kondigde hij aan een Latijnse mis op te dragen aan Fortuyn. De volgende dag werd de mis verstoord door een amokmaker, die de kerk werd uitgesleurd. Dat het juist Fortuyn trof, kwam voor pastoor Berger niet als een verrassing. ,,Ik kon het me wel voorstellen dat het iemand als hem zou gebeuren. Alleen, niet in dit land. Heel verdrietig.''

Dat Fortuyn door sommigen als een fascist werd bestempeld, vindt Berger belachelijk. ,,Hij had heel liberale ideeën. Hij had een grote verering voor Den Uyl en Kennedy. Hij had rode ouders. Veel mensen worden in de loop van hun leven wijzer en conservatiever. Dat gold ook voor hem.'' Of Fortuyn een christen was? ,,Tegen Ivo Niehe heeft hij gezegd: je bent katholiek geboren, dus dat blijf je je hele leven. In de periode dat ik hem kende is hij katholieker geworden.''

Wat hij tijdens de mis gaat zeggen, wist hij gisteren nog niet. ,,Ik laat het afhangen van de sfeer in de kerk. Aus der Reibung springt die Funke des Bewusstseins hervor. Heine.''