STERRENMIXGIF GAF EPILEPSIE NA BLOKKADE VAN GABA-RECEPTOR

Een 32-jarige vrouw kwam vorig jaar september thuis uit haar werk, was misselijk, moest overgeven en kreeg een epileptische aanval. Zij beet haar tong stuk en liet haar urine lopen. In het ziekenhuis kreeg ze nog drie korte aanvallen. De vrouw had overdag acht mokken sterrenmixthee gedronken.

Soortgelijke ziektegevallen deden zich in dezelfde periode voor. Een 26-jarige vrouw en haar vriendin werden ziek nadat ze na het avondeten een mengsel met Sterrenmix had gedronken. Zij kreeg tijdens het onderzoek in het ziekenhuis een epileptische aanval. Een 58-jarige vrouw was suf en duizelig geworden en zakte door haar benen, nadat ze vier koppen langgetrokken sterenmix had gedronken, uit een nieuwe verpakking. (Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 27 april)

De sterrenmixvergiftiging kwam in oktober 2001 in het nieuws. In totaal 63 mensen meldden zich uiteindelijk met ziekteverschijnselen na het drinken van sterrenmixthee van het bedrijf Hetger Natuurlijk uit Westervoort. Een paar slachtoffers kregen een epileptische aanval en een enkeling lag een dag op de intensive care. De meeste zieken voelden zich echter beroerd en gaven alleen over, waarbij niet steeds zeker was dat ze door de sterrenmix ziek zijn geworden. Enkele mensen hadden namelijk geen sterrenmix van een ander merk gedronken.

De Keuringsdienst van Waren en het Nationaal Vergiftigingen Informatiecentrum van het RIVM hebben inmiddels met zekerheid vastgesteld (met NMR-spectroscopie) dat de gifstof anisatine in de thee zat. Dat is een toxine dat in zaden en vruchtbladen van de Japanse steranijs (Illicium anisatum) voorkomt. Deze steranijs smaakt zuur-bitter of kamferachtig en wordt gebruikt in bloemstukjes, vooral in droogbloemcomposities. Sterrenmix hoort zijn anijssmaak echter te krijgen van de Chinese steranijs (Illicium verum).

Ook in Mexico is tien jaar geleden al eens de verkeerde steranijs gebruikt. Daar kregen baby's steranijs tegen buikkrampjes, maar ze kregen epileptische aanvallen. In de Chinese en Japanse traditionele geneeskunde is Illicium verum in gebruik tegen maagklachten.

De gifstof anisatine die in de Japanse steranijs zit blokkeert de werking van gamma-aminoboterzuur-receptoren. Gamma-aminoboterzuur (GABA) is een belangrijke dempende neurotransmitter, zowel van lichamelijke als van geestelijke activiteit. Anisatine bindt aan de GABA-receptor en remt daar de werking van GABA. Door het wegvallen van die remming kregen de patiënten de onbeheerste spiersamentrekkingen van een epileptische aanval.