VS zijn na een jaar terug in VN-commissie

De Verenigde Staten hebben hun zetel teruggekregen in de Commissie voor de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties, die zij vorig jaar waren kwijtgeraakt.

De 54 leden tellende Economische en Sociale Raad van de VN, waaronder de VN-commissie ressorteert, keurde gisteren een lijst met in totaal vijftien nieuwe leden goed. Het lidmaatschap gaat op 1 januari in en duurt drie jaar. Behalve de VS treden ook Zimbabwe, Oekraïne en China toe, landen met een slechte staat van dienst op het gebied van de rechten van de mens.

Het wegstemmen van de VS uit de VN-commissie, waar Amerika sinds de oprichting in 1947 onafgebroken in had gezeten, verslechterde vorig jaar de relatie tussen de VS en de VN en veroorzaakte veel ergernis in Washington. Het leidde tot een intensieve lobby door de regering-Bush om de zetel terug te winnen.

De VN-commissie doet onderzoek naar en aanbevelingen over de bescherming van de rechten van de mens, op eigen gezag of op verzoek van de Algemene Vergadering of de Veiligheidsraad van de VN. De VS reageerden gisteren verheugd op hun terugkeer in de commissie. Maar de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken klaagde dat de commissie er tijdens de afwezigheid van de VS niet in was geslaagd ,,grove schendingen van de rechten van de mens in China, Tsjetsjenië, Iran en Zimbabwe aan te pakken''. ,,De ervaring wijst uit dat de commissie het succesvolst opkomt voor de rechten van de mens als de Verenigde Staten lid zijn met volledig stemrecht'', zei de woordvoerder.

De terugkeer van de VS werd in maart vrijwel zeker toen Italië en Spanje zich terugtrokken uit de race. Volgens VN-regels beslissen regionale groepen wie de zetels in VN-organen bezetten. De VS zijn een van de 29 landen in de `West-Europese en Anderen Groep'. Vorig jaar had deze groep vier kandidaten voor drie zetels en moesten de VS het toen in een geheime stemming afleggen tegen Frankrijk, Oostenrijk en Zweden. Als redenen hiervoor werden genoemd de Amerikaanse terugtrekking uit het klimaatverdrag, het Amerikaanse plan voor een raketschild en de Amerikaanse weigering om het verdrag voor een internationaal strafhof te ratificeren.

De onafhankelijke groep Human Rights Watch zei gisteren dat ,,de grote zorg'' is dat het aantal landen in de VN-commissie met een slechte staat van dienst op het gebied van de rechten van de mens is toegenomen. ,,Regeringen die schendingen plegen, voeren een strijd om te voorkomen dat de commissie de schenders in de gaten houdt en bekritiseert'', zei een woordvoerster van Human Rights Watch. Als schenders en leden noemde zij Algerije, Bahrein, Kongo, Libië, Soedan, Rusland, Syrië, Togo, Oeganda en Vietnam.