Kindertoneel in het crematorium

Stemmige muziek, een meisje dat treurend bij de kist van haar overleden opa zit; het begin van Storm in mijn hoofd is bijna net zo echt als een echte crematiebijeenkomst. Het stuk speelt zich bovendien af in een heus crematorium, niet direct een logische plaats voor een jeugdvoorstelling. Aan belangstelling evenwel geen gebrek; hele scholen zijn uitgerukt om te kijken naar de gratis productie die auteur/regisseur Fenneke Wekker maakte in opdracht van uitvaartverzekeraar Yarden, de `Vereniging rondom het levenseinde'.

Ook vorig seizoen schreef Wekker een stuk dat in een crematorium speelde, net als nu in samenwerking met Yarden en het Noord Nederlands Toneel. Dat werd Een sprookje over de dood, bedoeld voor volwassenen, cabaretesk en met schrijnende grappen. Storm in mijn hoofd schrijnt ook, maar is opgezet als raamvertelling en meer toegespitst op de belevingswereld van een kind.

Storm in mijn hoofd gaat over Miriam (Esmé Wekker) die denkt dat zij schuldig is aan haar opa's dood omdat ze heeft gelogen. Ze vertelde de buurtkinderen Eva (Gaby Milder) en haar doodzieke broer Boris (Loek Peters) dat opa al ziek was toen hij nog helemaal niet ziek was en iedereen weet: als je slechte dingen zegt over iemand dan roep je ongelukken af.

Die stichtelijke moraal over uit de hand gelopen leugens en in het reine komen met je geweten drukt nogal op de voorstelling, maar past tegelijkertijd goed in de taboesfeer die nog steeds rond sterven hangt. Als niemand erover spreekt is het makkelijk jezelf allerlei schuldgevoelens in het hoofd te halen en volgens de moderne psychologie is daar geen betere remedie tegen dan alle twijfels uitspreken. En dat is precies wat Miriam doet. Er zijn twee muzikanten die haar bekentenis stemmig begeleiden en er worden liedjes gezongen. Het stuk is zo opgebouwd dat er ruimte blijft voor luchtige uitstapjes naar het verleden.

Het spel en de vorm van het stuk zijn kundig ineengesmolten. Er wordt rustig en duidelijk gespeeld, de dood wordt niet onnodig gedramatiseerd, eerder behandeld als een van de vele obstakels die je in het leven tegenkomt. Esmé Wekker en de twee andere acteurs brengen het verhaal met hun natuurlijke spel dicht bij de toehoorders. Storm in mijn hoofd is misschien een wat keurige, maar verder geslaagde voorstelling die zeker tegen het einde aangrijpend is.

De therapeutische inzet maakt het lastig om het stuk op zijn artistieke kwaliteiten te beoordelen. Wat dat betreft lijkt het op de voorstelling die de Dogtroep vorige maand in een Vlaamse gevangenis bracht: ook daar overschaduwde de plaats van handeling het toneelstuk. Maar anders dan bij een gevangenis is er wel iets voor te zeggen om een beladen locatie als een crematorium wat toegankelijker te maken voor kinderen, als dat de dood bespreekbaar maakt. Storm in mijn hoofd is als een oefening voor de jeugd om te wennen aan de plaats waar ze ooit verdrietig zullen zijn, of waar ze het ooit waren. Jammer alleen dat de dood zelf nooit went.

Voorstelling: Storm in mijn hoofd door Yarden en het Noord Nederlands Toneel. Tekst en regie: Fenneke Wekker. Spel: Esmé Wekker, Gaby Milder en Loek Peters. Vanaf 8 jaar. Gezien: 27/4 Crematorium Daelwijck Utrecht. Tournee langs crematoria t/m 14/5. Inl. 071-5233312 of www.nnt.nl