Frans kiesstelsel

De verontwaardiging over de `verkiezingsoverwinning' van Le Pen gaat voorbij aan de essentie van het probleem. Het is natuurlijk schokkend dat Le Pen 17 procent van de Franse stemmen heeft gehaald, maar dat verschilt nauwelijks van zijn eerdere score. Het probleem is veeleer dat de Franse kiezers tegen hun wil met Le Pen in de tweede ronde opgescheept zitten.

Een eenvoudige rekensom laat dit zien. De verdeelde linkse partijen (socialisten, Groenen, trotskisten en communisten) hadden samen 35 procent van de stemmen, terwijl extreem-rechts op 19 procent bleef steken. Jospin is vooral het slachtoffer geworden van het Franse kiesstelsel dat versnippering van kandidaten en dus keuzevrijheid van kiezers genadeloos afstraft.

Het Franse probleem kan eenvoudig opgelost worden door over te stappen naar een verkiezing in één ronde, waarbij de kiezers hun kandidaten ordenen. Ze zetten hun favoriete kandidaat op 1, hun tweede keus naar wie hun stem overgedragen wordt als hun favoriet het niet haalt op 2, etcetera. De stemmen worden dan geteld volgens het zogeheten enkelvoudige overdraagbare stemsysteem. Dit systeem wordt al met succes in Ierland en Australië gebruikt en levert de meest getrouwe afspiegeling op van de wil van de kiezer.