Acute tijdnood en verlies in laatste toernooi Piket

Ze begonnen met zijn vieren in het Euroteltoernooi in Praag. Alleen uit Rusland kwamen er meer. Nu is er nog maar één. Jan Timman en Loek van Wely sneuvelden zondag, gisteren volgde Jeroen Piket. Alleen de pas genaturaliseerde Ivan Sokolov doet nu nog namens Nederland mee. Een andere recente Nederlander, Sergej Tiviakov uit Groningen, won onlangs het Golden Cleopatra toernooi in Egypte, dus wat de nieuwe aanwas betreft zit het wel goed met het Nederlandse schaak.

Dit was voorlopig het laatste schaaktoernooi voor Piket, voor hij zich gaat voorbereiden op een nette baan in het echte leven. Het duurde dus maar kort.

Tegen Peter Svidler, drievoudig kampioen van Rusland, bracht Piket in de opening een mooi en fonkelnieuw kwaliteitsoffer dat Svidler onvoorbereid niet aan durfde te nemen. Daarna leek het of Piket heel goed stond, maar in de tijdnood, die in een partij met een half uur bedenktijd al snel acuut is, ging het helemaal mis. Daarna moest Piket met zwart winnen om gelijk te maken, maar ook die partij ging verloren.

Een pikante strijd was er gisteren tussen Anatoli Karpov en Nigel Short. Karpov had voor het toernooi begon een protest ingediend dat inhield dat er een ander indelingssysteem moest komen, waardoor hij niet tegen de kennelijk geduchte Short zou moeten spelen, maar tegen de Chinees Ye Jiangchuan. Het protest werd verworpen, maar Karpov is niet iemand die snel uit het veld geslagen is.

In hun eerste partij verdedigde Short zich met een scherpe variant van Nimzo-Indisch die hij twee keer had toegepast in zijn match om het wereldkampioenschap tegen Kasparov in 1993. Dat moest hij goed kennen, zou je denken. Iemand anders die het goed moest kennen was de Tsjech Lubosh Kavalek, die voor de gasten van de toernooiorganisatie commentaar op de partijen gaf. Hij was de coach van Short bij die match in '93.

Toen de troepen van het Warschaupact in 1968 Tsjechoslowakije binnenvielen, speelde Kavalek een toernooi in Polen. Hij besloot niet meer naar huis terug te keren. Hij was in Polen met zijn auto en reed via Tsjechoslowakije naar het Westen. Graag vertelt hij dat hij de prijs die hij in het schaaktoernooi won, belegde in kratten wodka waarmee hij de grensbewakers omkocht om hem door te laten. In de eerste chaotische dagen na de inval kon dat nog. Kavalek is nu Amerikaan en voor dit Praagse toernooi even terug in zijn oude land. Hoe zit het nu precies met die variant van het Nimzo-Indisch, werd hem gevraagd. ,,In 1993 wisten we er alles van, maar sindsdien zijn er dingen mee gebeurd die ik niet zo goed weet'', zei Kavalek.

Dat gold misschien ook voor Short. De eerste dertien zetten deed hij bliksemsnel, maar op de veertiende zet verzonk hij in diep gepeins en zes zetten later moest hij opgeven. Karpov had voor al zijn zetten rustig de tijd genomen, maar achteraf zei hij dat hij de hele partij bij zijn studie thuis al eens op het bord had gehad.

In hun tweede partij stond Short steeds iets beter, maar niet genoeg om te winnen, dus Karpov ging door naar de tweede ronde.

Vladimir Kramnik, de andere wereldkampioen die gisteren optrad, deed dat ook, door een gemakkelijke 2-0 overwinning op de Tsjech Hracek. Vandaag zal er in de tweede ronde zeker een kampioen sneuvelen, want Karpov en Kramnik moeten tegen elkaar.

Voor het eerst was gisteren het ultieme wapen te zien dat ingezet wordt als het na twee rapidpartijen en twee vluggertjes nog steeds gelijk staat: in het laatste vluggertje heeft wit vijf minuten, zwart vier minuten en wit is verplicht te winnen. Dat lukte Alexander Grisjtsjoek boven verwachting tegen de pijlsnelle vluggeraar Vladislav Tkatchiev. De Kazachstaan is een flamboyante persoonlijkheid die de schaakwereld dreigt te ontvallen. Hij ambieert een opleiding aan de toneelschool in Moskou.

Wit Karpov-zwart Short, eerste partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 d7-d5 5. c4xd5 e6xd5 6. Lc1-g5 h7-h6 7. Lg5-h4 c7-c5 8. d4xc5 g7-g5 9. Lh4-g3 Pf6-e4 10. e2-e3 Dd8-a5 11. Pg1-e2 Lc8-f5 12. Lg3-e5 Pe4xc3 13. Dc2xf5 Pc3-e4+ 14. Pe2-c3 Short zei achteraf dat hij alleen 14. Kd1 kende. Karpovs zet is simpel en sterk. Na 14...Pxc3 zou wit winnen met 15. Dc8+. 14...0-0 15. Lf1-d3 Pb8-c6 16. 0-0

16...Tf8-e8 Hij legt het bijltje er bij neer. 16...Pxe5 17. Pxd5 Pxd3 18. Dxe4 Pxc5 zou minder erg voor zwart zijn dan dit. 17. Pc3xe4 d5xe4 18. Ld3xe4 Te8xe5 19. Df5-h7+ Kg8-f8 20. Dh7xh6+ Zwart gaf op.