`We verstaan de kunst van het weglaten'

Vijftien leden telt Lambchop, maar ze proberen hun muziek zo zacht mogelijk te houden.

Elke zondagmiddag ontmoeten veertien mannen en een vrouw elkaar in een krappe kelder in Nashville. Iedereen neemt zijn eigen bier en sigaretten mee. Er wordt gepraat en muziek gemaakt. Lambchop, heet het gezelschap. De kelder bevindt zich onder het huis van zanger, gitarist en bandleider Kurt Wagner. Gevaar voor lawaaioverlast is er niet, want Lambchop maakt langzame en zachte muziek. Sluimercountry, zou je het kunnen noemen, ware het niet dat de dromerige fluistermuziek genoeg blues- en soulinvloeden bevat om zich te onttrekken aan de strenge regels die in Nashville aan een countrymuzikant worden gesteld.

Zes albums maakte het in omvang en samenstelling wisselende gezelschap rond Wagner tot nu toe. De voorlaatse cd Nixon bracht een bescheiden doorbraak. Het was een toegankelijke en voor Lambchop-begrippen uitbundige plaat, met wulpse arrangementen voor blazers en violen. Er werden voldoende exemplaren van verkocht om te rechtvaardigen dat Wagner zijn baan als vloerenlegger kon opzeggen. Onlangs speelde Lambchop in de Londense Royal Albert Hall, een mijlpaal voor de groep die steeds vaker de kelder uit komt.

Vergeleken bij de voorganger klinkt de nieuwe cd Is A Woman sober en intiem. ,,Ondergeproduceerd, als dat een woord is'', bromt Wagner zachtjes, geflankeerd door de vaste kern van gitarist/geluidtechnicus Mark Nevers en pianist Tony Crow in de kelder van zijn Amsterdamse platenfirma. ,,Niet dat Nixon in onze optiek overgeproduceerd was, maar we wilden onze muziek weer eens laten ademen. Alle vijftien verstaan we de kunst van het weglaten. We luisteren goed naar elkaar en ieder van ons speelt alleen als het iets bijdraagt aan het geheel. Het is veel moeilijker een plaat te maken waarop alleen functionele partijen staan, dan een bombastisch geheel waarop iedereen voortdurend te horen is. Door de spaarzame manier waarop wij omgaan met geluid, zijn de teksten beter te verstaan.''

Wagners gruizige stem is razend moeilijk om op te nemen, weet Mark Nevers uit ervaring. ,,Hij zingt zo zacht dat ik als technicus al mijn kennis moet toepassen om hem harder te laten klinken dan de ruis die de tape van nature al heeft. In zekere zin is het merkwaardig dat uitgerekend Kurt de zanger van Lambchop moet zijn, want in onze groep zitten een paar mensen die zo hard kunnen zingen dat baby's er aan de andere kant van een muur wakker van worden. Het gaat ons niet om het volume, maar om de emotionele lading die je met zang kunt overbrengen. Daarin is Kurt een meester. Als we de juiste balans hebben gevonden, draagt zijn stem verder dan die van de hardste schreeuwer.''

Een belangrijke component van de huidige Lambchop-sound is het ruimtelijke en met verschillende effectmodules bewerkte gitaarspel van Mark Nevers. `Space guitar', zoals hij het zelf omschrijft, geïnspireerd door de ambient music van Brain Eno. Als buitenbeentje van de traditionele muziekscene in Nashville, deinst Lambchop er niet voor terug om hedendaagse elektronica te mengen met beproefde country-invloeden.

,,Countrypianist Floyd Cramer heeft evenveel invloed op mijn spelstijl gehad als Beethoven of de synthesizerspelers uit de hitparade'', zegt Tony Crow. ,,In Nashville groeit elke muzikant op met de opdracht om zo veelzijdig mogelijk te zijn, zodat je bij elke denkbare sessie kunt worden ingezet. De beperking van veel Nashvillemuzikanten schuilt erin dat ze zich neerleggen bij het feit dat er meestal alleen van die gladde countrymuziek wordt gespeeld. Bij Lambchop kan ik al mijn verschillende invloeden naar hartelust botvieren, op momenten die zich daartoe lenen. Het komt ook wel voor dat ik een nummer lang helemaal niets speel.''

Een groot deel van Is A Woman werd opgenomen in dezelfde studio waar ook Neil Youngs Harvest tot stand kwam. ,,Toen we daar aan het werk waren, vroegen we ons voortdurend af of de sfeer en het succes van Harvest op onze muziek zouden afstralen'', zegt Wagner schertsend. ,,Daar is niet veel van terecht gekomen, behalve dat een vergelijkbare sloomheid bezit heeft genomen van onze ritmes. De thumpy thumpy sound van Neil Young is over onze muziek neergedaald.''

Gevoelsmatig hoort de muziek van Lambchop niet thuis in Nashville of in Memphis, vindt Wagner, maar precies daartussen in Jackson, Tennessee. ,,Carl Perkins is er geboren en het is even ver van de broedplaats van de soul als van het mekka van de country. Curtis Mayfield, Al Green en Ray Charles zijn de zangers tegen wie ik het meest opkijk. Het is merkwaardig dat onze muziek in sommige kringen `alternative country' wordt genoemd. `Alternatief voor wàt?' denk ik daar altijd bij. De gepolijste troep die tegenwoordig op countrystations wordt gedraaid, heeft niets te maken met de tijdloze country van Jimmie Rodgers en Hank Williams. Er zijn nog maar weinig countrymuzikanten die in hun schaduw kunnen staan.''

Kurt Wagner houdt van intrigerende albumtitels. Na Hope You're Sitting Down, How I Quit Smoking, Thriller (identiek aan het gelijknamige Michael Jackson-album), What Another Man Spills en Nixon voegt hij met Lambchop: Is A Woman weer een nieuw mysterie aan het rijtje toe. Moet de titel worden gelezen als `Lambchop is een vrouw', en hoe zit het dan met al die mannen die erin spelen?

,,Het album is genoemd naar de gelijknamige song'', zegt Wagner weinig verhelderend. ,,Voor ons was het de meest logische zaak van de wereld, zoals The Beatles hun album Let It Be noemden. Nee, het heeft er niets mee te maken dat ik op zoek zou zijn gegaan naar de vrouwelijke kant van mijn persoonlijkheid. Dat zou de kortste song worden die ik ooit heb geschreven. Songteksten ontstaan door vrije associatie. Soms heb ik het zelf niet in de hand, dat zo'n schijnbaar willekeurige combinatie van woorden achteraf een sleutelnummer van de cd blijkt te hebben opgeleverd.

,,Ik kan de luisteraar alleen maar aanraden om er aandachtig naar te luisteren en de eigen geest de vrije loop te laten. Ik weet wat voor ellende ik mezelf aandoe, door een titel te kiezen die zo nodig door analisten langs de zijlijn uitgeplozen gaat worden. Ik ben nu eenmaal geen George Harrison, die zijn liedjes simpelweg My sweet Lord of Give me love, give me peace on earth kon noemen. Hoewel George er niet meer is om te verklaren wat hij nu eigenlijk met Within you, without you bedoelde. Gun de songschrijver zijn artistieke rookgordijn.''

Het recente succes heeft de uitgangspunten van Lambchop niet fundamenteel veranderd, zegt Wagner. ,,We zijn niet het soort mensen dat zich druk maakt over de verkoopcijfers van onze volgende plaat. Als we muziek maken, is dat een overweging die we welbewust uit de weg gaan. De enige druk die we voelen, is dat we beter willen worden in wat we doen. Voor mij is dat een levensvervulling, meer nog dan een carrière. Noem het maar pure, blonde ambitie.''

Lambchop: Is A Woman (City Slang/Labels 811957)

Concert: 30/4 Paradiso Amsterdam.