Van oude liefde en een opgezette herder

Naast de douche is de opgezette herdershond een terugkerende constante in het Nederlandse theater. Hollandia en De Theatercompagnie hebben er een paar in de decoropslag liggen, waar jonge regisseurs ze nu weer hebben gevonden. In de afstudeervoorstelling van Marcus Azzini vorig jaar werd de hond nog slechts als aardig ornament gebruikt; in de voorstelling Klei van Marijke Schermer speelt hij een belangrijker rol. Hier staat de dode herder symbool voor het verleden en de grote liefde, die begraven moeten worden om verder te kunnen gaan.

Samen met Anny van Hoof, Marcus Azzini, Anouk van Dijk, en Mariecke van der Linden zit regisseuse/schrijfster Marijke Schermer in het `alliantieplan' van de Theatercompagnie. Dit betekent dat ze onder de vlag van het Amsterdamse gezelschap werkplaatsproducties kan maken. Eerder maakte Schermer samen met componiste Van der Linden de moderne opera Paradise Lost.

Haar tweede stuk Klei is traditioneel van opzet en inhoud. Dora (Maria Kraakman) heeft tien jaar geleden de ultieme liefde gekend. Toen deze haar verliet, ging ze met achterlijk kind en brave jeugdvriend in een afgelegen huisje wonen. Ze is gestopt met leven, ze wil alleen nog maar verlangen naar alles dat was. Op een dag komt haar verloren liefde langs. Hij haalt alles overhoop.

De tekst van Schermer is mooi melancholisch van toon, zit goed in elkaar, en laat zich lekker spelen. De rouwende Nora wordt geflankeerd door de flegmatische jeugdvriend Titus (Jan Kruit) – die geen verlangens meer heeft, maar daarmee juist tevreden is – en het felle zusje Imme (Maria Kraakman), die nog wel verlangens heeft en haar oudere zus benijdt omdat die niet beseft wat ze bezit.

Jack Vecht maakt van de terugkerende geliefde geen standaard hartenbreker, maar een kalende, wat zakkerige man die het vooral van zijn jofele toon en zijn humor moet hebben. Een kaal decor van houten planken benadrukt dat Dora zich uit de wereld heeft teruggetrokken. Mariecke van der Linden schreef ondersteunende muziek; brede, melancholische tapijten van synthesizer-accoorden. Aardig daarin is de steeds terugkerende sample van een hoge vrouwenstem die `If you' zingt; de eerste woorden van If you go away (Brels Ne me quitte pas).

De beginnersfout die Schermer maakt, is dat ze alles zo duidelijk wil uitleggen. De rollen en het plot zijn al zo helder en herkenbaar. De verhalende monologen die de spelers krijgen om zichzelf toe te lichten, zijn daarbij overdadig en horen meer thuis in een roman. Ook wat symboliek betreft is Klei wat overdadig.

Dat de ex-geliefden het 's nachts uitvechten bij het open graf van de herdershond, is nog wel mooi. Dat daarnaast ook nog een subplot speelt, waarin Nora haar oude huisje moet verkopen om plaats te maken voor een nieuwbouwwijk (nogmaals de symboliek `nostalgie wijkt voor nieuw leven'), is wat teveel van het goede.

Voorstelling: Klei door Theatercompagnie/Berend en het Been. Tekst en regie: Marijke Schermer. Gezien 26/4 Compagnietheater Amsterdam. Aldaar t/m 5/5. Inl. 020-5205320 of www.theatercompagnie.nl