Manhaftig ordebewaker

Wat bezielt een man om zich tussen voetballers te begeven en ervoor te willen zorgen dat zij zich aan de spelregels houden en elkaar niet verwonden? Ik vraag het me al mijn hele leven af als ik een scheidsrechter zie. Wat doet die man daar? Waarom loopt hij daar? Waarom schept hij er genoegen in temidden van krijgshaftige mannen met een fluit in zijn hand over het veld te rennen en er op te blazen zodra zich een overtreding van de spelregels voordoet? Wie in hemelsnaam voelt zich geroepen anderen de wet voor te schrijven?

Als ik Dick Jol, zo'n manhaftige scheidsrechter die zich heeft voorgenomen te doen waartoe hij zich geroepen voelt, zie draven word ik geraakt door een mengeling van respect en afkeer. Man, denk ik dan: ga iets anders doen, laat je niet leiden door de neiging mensen te vertellen hoe ze zich moeten gedragen. Doe het niet meer, fluit niet meer als je denkt dat je moet fluiten, loop van het veld af als de voetballers, hun trainers, hun bestuurders en hun supporters menen het beter te weten. Laat ze het zelf uitzoeken laat ze elkaar maar uitschelden en afmaken.

Maar Jol, eens een beroepsvoetballer die het gevecht niet schuwde, is er nog steeds. Net als al zijn geestverwanten die menen het voetbal te kunnen behoeden voor barbaarse overlevingsstrategieën, patrouilleert hij door de wijk waar voetballers elkaars grenzen van tolerantie aftasten, voetbalsupporters de wereld tonen dat zij ontevreden zijn over hun bestaan en voetbalbestuurders zich laten leiden door ijdelheid en machtswellust. Zijn Jol en zijn collega's dan evangelisten of zijn zij masochisten, mannen op leeftijd wier scoringsdrift zo ver gaat dat pijn niet meer voelt als ongemak maar als een weldadige opwinding.

Wie voetbal een boeiende sport vindt, is blij met Jol en de zijnen. Enerzijds zorgt de arbitrage voor discussie, anderzijds houden Jol cum suis in het oog of de wedstrijd wel in alle eerlijkheid wordt beslist. Stel je voor dat voetballers, supporters en bestuurders het voor het zeggen hadden. Dan kreeg geen enkele wedstrijd de winnaar die hij verdient. Aan de 45-jarige Scheveninger Jol zal het niet liggen. Hij heeft al zoveel moeten incasseren om een wedstrijd naar een bevredigend einde te leiden. Dick Jol is niet meer bang, hij doet wat hem goed dunkt. Hij is ook een mens, evenals voetballers, bestuurders en supporters maar lijkt minder verblind door eigen belang.

Laatst stond Jol weer eens ter discussie. Hij had een `fopduik' van Machlas tijdens Ajax-Feyenoord niet herkend en gaf Ajax een strafschop. Heel Feyenoord, met de volksmennende voorzitter Van den Herik aan het front, stond ineens op om de actie van de Griek te veroordelen. Niet helemaal ten onrechte, al hadden enige zelfbeheersing en zelfkennis niet misstaan. Ze vergaten bovendien dat Feyenoorders langzaamaan gelden als de lucratiefste artiesten van de fopduik en de elleboogstoot.

Dick Jol durft zich temidden van het uitschot van voetballers, supporters en bestuurders te manifesteren als een man die het beste met het soms nog edele voetbalspel voor heeft. In 1995 zag hij Ierland-Engeland ontsporen. Nog nooit had hij zoveel geweld op de tribunes meegemaakt. Na nog geen halfuur staakte hij de wedstrijd. Jol was zich rot geschrokken. Ook deze stoere man schrikt weleens.

Deze man heeft nu aangekondigd dat de scheidsrechters het niet meer pikken. Ze worden te veel uitgescholden door spelers, supporters en bestuurders zodra het maar even niet meer zint. En wat is nu het deel van Jol? Zij worden veroordeeld omdat zij niet doen wat voetballers, supporters en bestuurders willen. Ze worden aan de schandpaal genageld omdat ze objectief proberen te zijn. Ik zou zeggen: Dick, je bent gek dat jij het nog doet.