`Israël maakt Palestijnse gebieden onbestuurbaar'

Niet alleen de infrastructuur van Palestijns terrorisme was doelwit van het jongste Israëlische offensief. Ook de civiele infrastructuur moest het ontgelden.

,,Stel dat ik zou willen weten welke medicijnen mijn moeder tijdens haar zwangerschap heeft geslikt'', zegt student informatica Basem uit Ramallah, de belangrijkste Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever die vorige week zondag na een herbezetting van drie weken door Israël werd ontruimd.

,,Dan kan dat niet meer want Israël heeft alle medische dossiers meegenomen of vernietigd. Of stel dat mijn huis was verwoest en al mijn diploma's waren verbrand. Dan kan ik nooit meer bewijzen dat ik ooit mijn eindexamen heb gehaald. Want Israël heeft de archieven verwoest.''

Ali Amer is directeur-generaal van het Palestijnse Media Centrum in Ramallah en moet de schade van de Israëlische invasie inventariseren. ,,Natuurlijk hadden we voorzien dat Israël Ramallah zou komen herbezetten'', zegt hij bijna verontschuldigend. ,,En natuurlijk hadden we back-ups gemaakt van veel computerbestanden. Maar veel dossiers staan alleen op papier en we hadden gewoon niet verwacht dat ze zó tekeer zouden gaan!''

De herbezetting van Ramallah en andere Palestijnse steden maakte onderdeel uit van wat Israël operatie `Verdedigingsschild' noemt. Volgens de regering Sharon moest het offensief de Palestijnse terroristische infrastructuur ontmantelen. Maar na een rondgang in Ramallah is de conclusie bijna onontkoombaar dat het Israëlische offensief niet alleen een einde moest maken aan de aanslagen, maar ook aan het vredesproces en aan de Palestijnse staat in opbouw.

Neem het Ministerie van Onderwijs. Bij vrijwel alle computers is de harde schijf eruit gesloopt, dossierkasten zijn in brand gestoken, kluizen leeggehaald, computers en rekenmachines stukgeslagen, liften opgeblazen en de server voor het computernetwerk is verdwenen.

Ook bij andere ministeries en bij het Bureau voor Statistiek zijn de archieven verwoest of meegenomen, bijvoorbeeld die over autobezit en onroerend goed eigendom. ,,Land is onder Palestijnen het belangrijkste wat er is'', zegt Ali Amer wiens eigen Mediacentrum ongedeerd is gebleven omdat in hetzelfde gebouw een aantal permanente vertegenwoordigingen van westerse landen is gevestigd. ,,Hoe kunnen wij nu nog onderlinge geschillen beslechten? Advocatenkantoren zijn leeggehaald, de politiearchieven, jurisprudentie – Israël maakt de Palestijnse gebieden onbestuurbaar.''

Al met al ligt de operatie tegen het Palestijns bestuur in het verlengde van de Israëlische herbezetting van het Orient House in augustus vorig jaar.

Uit dit officieuze hoofdkwartier van de Palestijnen in Oost-Jeruzalem werden toen alle landkaarten en dossiers meegenomen of vernietigd. Mochten er ooit nieuwe onderhandelingen komen tussen Israël en de Palestijnen, dan kunnen laatstgenoemden niet of nauwelijks terugvallen op eigen archieven en rapporten.

Maar een belangrijk verschil met de ontmanteling van Orient House is dat nu ook privé-bezit zwaar is aangepakt. Er is vernield en ook geplunderd; het Israëlische leger vervolgt op dit moment een aantal soldaten wegens wangedrag. Verkeerslichten, lantaarnpalen en watertanks zijn kapot gemaakt. Auto's zijn door tanks verpletterd; banken zijn binnen geheel verwoest. Bij pinautomaten zijn pistolen leeggeschoten op het beeldscherm.

Ramallah telt veel christenen en rijke moslims die na de vredesakkoorden van Oslo zijn teruggekeerd uit Amerika en Europa om hun geld te investeren in winkelcentra met namen als Florida, Campus Style en Space Toon. Vanuit deze warenhuizen boden Palestijnse schutters de eerste dagen verzet, totdat Israël hen versloeg, onder andere door met tanks het warenhuis binnen te rijden en van daaruit de schutters onder vuur te nemen. Van deze winkelcentra is weinig meer over. Hassan Ayad had een speelgoedwinkel. Nu is het een zwartgeblakerde puinhoop van kapotte kinderzitjes en oranje plastic vrachtautootjes. Tienduizenden dollars is Ayad kwijt. ,,Erg? Ach in Jenin is het nog veel erger. Mensenlevens zijn het enige dat telt, en God zij geprezen dat mijn familie ongedeerd is gebleven''.

Mustafa Barghouti is arts en mensenrechtenactivist en de meest vooraanstaande voorvechter van een `derde weg', een alternatief tussen het corrupte wanbestuur van Yasser Arafat en het religieus fanatisme van Hamas en de Islamitische Jihad. Vanuit zijn goed georganiseerde kantoor organiseerde Barghouti de afgelopen zeven jaar talloze cursussen in democratisering, milieubewustzijn en gezinsplanning.

Maar de afgelopen drie weken diende Barghouti's kantoor als kazerne voor Israëlische soldaten. Op de muren schilderden ze Davidsterren of schreven ze kreten als `You fucking Arabs don't fuck with us again'. Uit Barghouti's kantoor zijn alle medische databanken, dossiers en cursusmaterialen meegenomen, vernietigd of zwaar beschadigd. Her en der lagen in plaats daarvan Hebreeuwse pornovideo's. Privé-foto's van familieleden van medewerkers zijn verscheurd of verbrand. Barghouti had een vermoeden van wat zich in zijn levenswerk afspeelde en stuurde medewerkers op het gebouw af met een videocamera. Deze legden vast hoe Israëlische soldaten Barghouti's hele medische bibliotheek, de grootste in de Palestijnse gebieden, naar buiten sleepten en in brand staken, onderwijl Barghouti's naam vervloekend. In het kantoor toont Barghouthi een brief aan de Israelische soldaat Alon Schwartz die kennelijk tijdens de bezetting van Ramallah zoals veel van zijn maten een speciaal cadeautje kreeg ter viering van de Israëlische Onafhankelijkheidsdag.

Op de brief heeft de Israelische legerafdeling voor cultuur en onderricht geschreven: ,,Wij zullen betere dagen kennen, onze wortels zullen stevig zijn als een rots. Als wij allen samen de gehele weg afleggen, hand in hand en verenigd... Dan zal ieder mens zijn hart openen.''