Geen pauzenummer

De politiek komt naar u toe! Deze variant op de slogan van Veronica is vlak voor verkiezingen gemeengoed bij nagenoeg alle partijen. Politici moeten in campagnetijd immers het volk bereiken dat trouwelozer is dan ooit. De vorm die daarvoor de laatste decennia gekozen wordt, stemt al langer niet vrolijk. Onder druk van hun voorlichters gaan politici steeds vaker op hun kop staan. Het optreden van PvdA-leider Den Uyl bij André van Duin was in de jaren tachtig een eerste signaal. Die trend heeft zich nadien voortgezet in programma's als Sterrenslag. In de huidige verkiezingscampagne gaan alle registers open. De modeshow in glossy tijdschriften illustreert dat politici van alle gezindten tot bijna alles bereid zijn om duidelijk te maken dat ze geen sigarenas morsen en dus niet op Churchill lijken.

Maar het lijsttrekkersdebat afgelopen zaterdag in de pauze van de Soundmixshow was echt een dieptepunt. Het politieke debat als dalend cultuurgoed. Zes min of meer verstandige mannen lieten zich daar gebruiken als decorstukken voor een show die net zoveel kijkers (vier miljoen) trok als het zondagse Journaal dat tussen Studio Sport is ingeklemd en mede daarom records haalt. Als de campagnestrategen er op uit waren het gezicht van hun leiders te laten zien, dan zijn ze daarin geslaagd. Hadden ze tot doel ook enige programmapunten over het voetlicht te brengen, dan hebben ze hopeloos gefaald. Want na het zinloze gebrul was niemand wijzer geworden. Het was geen toeval dat de toeschouwers die de schermutselingen nog volgden en via een knopje een winnaar mochten aanwijzen, de voorkeur gaven aan leiders met de meeste zeepkistervaring: Fortuyn, die er zijn beroep van heeft gemaakt als `keynote speaker' zalen plat te spelen, en Rosenmöller, die als vakbondsleider ooit de Rotterdamse havenarbeiders zijn kant op kon laten marcheren.

Over twee weken zijn de verkiezingen. Veel wijst erop dat de kiezers het centrum massaal verlaten en de flanken opzoeken. Door mee te doen aan de Soundmixshow hebben de partijen uit het midden dit gedrag verder ondersteund. Wie van spektakel houdt, komt zo inderdaad aan zijn trekken. Maar het heeft niets te maken met de kern van elk politiek debat: verantwoording afleggen voor het verleden en plannen maken voor de toekomst.