Catalanen winnen Fries songfestival

Het enige wat hij kon uitbrengen was ,,very oeff''. De mannelijke helft van het Catalaanse duo Pomada was gisteravond in Leeuwarden geen doorsnee Songfestivalwinnaar. In T-shirt gestoken en met beide handen in zijn zakken stond Carles Belda op het podium van de Leeuwarder stadsschouwburg De Harmonie. Verbouwereerd vooral dat hij en zijn vrouwelijke collega Helena Casas het eerste Europees Songfestival voor minderheidstalen hadden gewonnen. Uit de boeketten die ze kregen, plukten ze bloemen die ze aan de andere deelnemers uitdeelden.

Aan het liedjesfestival `Liet Ynternasjonaal' deden tien deelnemers mee uit Frankrijk, Spanje, Friesland, Ierland, Polen, Finland, Frankrijk, Wales en Duitsland. Allen zongen in hun moedertaal, die een minderheidstaal is in hun eigen land. De Friese Stichting Liet, die zaterdag de twaalfde Friestalige zangcompetitie organiseerde, wil met de internationale editie aantonen hoeveel oorspronkelijke muziek er in een minderheidstaal wordt gemaakt.

Liet is een begrip in Friesland. Eén winnaar wist al door te stoten naar de top. Het Friese duo Twarres won in 1999 de publieksprijs met ,,Wer bisto'' en brak daarmee later door in de rest van Nederland en in België. Op Liet Ynternasjonaal waren liedjes te horen in het Bretons, Catalaans, Welsh, Kasjoebisch (Noord-Polen), Occitaans, Gaelic (Iers) Sami's (Fins Lapland), Fries, Noordfries en Baskisch, uitgekozen door een vakjury onder leiding van Rients Gratama. De Leeuwarder cultuurwethouder A. Brok noemt Liet Ynternasjonaal ,,het antwoord op de vervlakking van Eurovisie''. ,,Daar wordt nauwelijks meer in de eigen landstaal gezongen. Alles is jammergenoeg in het Engels.''

Zevenhonderd aanwezigen genoten gisteravond van de diversiteit. Volgens de Eurovisie-traditie werden de tien deelnemers ingeleid met een kort filmpje, opgenomen op diverse locaties in de Friese hoofdstad. Het eenvoudige decor, drie palen met horizontale lappen stof, die bij elke deelnemer een andere vorm en kleur aannamen, was geniaal in zijn eenvoud. Een bont gezelschap met nauwelijks te vergelijken muziek trad op. Variërend van twee Fins-Lapse dames in traditionele Sami-kledij compleet met moccasins tot de band Stone Age, die Keltische muziek met hulp van synthesizers en computers maakt. De Franse pers noemde hen ooit het ,,Bretonse antwoord op Enigma''. Bij de Noord-Poolse groep Chëcz, de enige die in de Slavische minderheidstaal Kasjoebisch zingt, waren invloeden van reggea, ska en jazz te horen. Flat Out, de winnaar van Liet 2002, nam deel namens Friesland en leek het meest op de hedendaagse Songfestivaldeelnemers denken: drie zangeressen in zwart en glitter met een Abba-achtig lied Fûgelfrij (Vogelvrij).

Originaliteit won. Zowel het publiek als de vakjury (uit elk land één persoon, die uiteraard niet op zijn eigen land mocht stemmen) kozen Pomada als winnaar. Het Catalaanse duo dit jaar optreden op het Oerolfestival op Terschelling, het Internationale Folkfestival in Tilburg en, als ze zin hebben, op het volgende Liet Ynternasjonaal. Wethouder Brok hoopt op een lange traditie. ,,Aan het eerste Eurovisiesongfestival in 1956 deden zes landen mee. Hier waren er de eerste keer al tien.''