Boerendrama

Het wormpje is de appel binnengedrongen en het is Eva die er rotte tanden van krijgt. Eva, waar kennen we die nog van? In werkelijkheid heet ze Gretha en jarenlang liep ze in haar provinciaalse hof van Eden haar preien en bietjes te kweken. Ergens in het paradijselijke Rouveen. Tussendoor hield ze zich ook bezig met bloemschikken en 's avonds draaide ze haar rondjes in het marathoncircuit. Ze was een lekkere, lekkere, lekkere boerenmeid: ze had twee schaatsen en ze had een geit. En ook twee frisse wangen, die haar onbevangenheid een gezond rood tintje gaven.

In december verliet ze voor even hof, bloemen en geit om in Heerenveen het arrogante schaatswereldje zijn vijgenblad af te rukken. Gretha Smit haalde op de 5.000 meter dertig seconden van haar persoonlijk record af en brak het Nederlandse record. `Een kerstverhaal!', schreef ik intens verliefd. De heksen en excuus-Truusen van de commerciële slangennesten stikten van jaloezie. Een paar maanden later veroverde Gretha een zilveren olympische medaille in Salt Lake City.

Maar wat is de levensduur van een Hollands kerstverhaal? Hooguit de tijd die een lucifer nodig heeft om tussen je blauwe vingers vol sneeuw uit te branden. Weg warmte en illusie. En zoals bekend: als Lucifer is uitgebrand, verschijnen de andere demonen. Er is ruzie in huize Smit waar Satan in een bijna onbegrijpelijk Rouveens dialect zijn wijsheden debiteert. Afgelopen week werd bekend dat Gretha de deur van de onderhandelingen met de DSB-ploeg van multimiljonair Dirk Scheringa had dichtgeslagen, terwijl haar eveneens schaatsende zus Jenita wel bleef doorpraten. Onze lekkere boerenmeid leert het snel, zou je zeggen. Een ordinaire toekomst van twisten, kwaadsprekerij en desnoods kortgedingen gloort al aan de horizon.

Officieel kon men het niet eens worden over de positie van Ingrid Paul, de trainster van Gretha. Maar er is meer. Er is een afgrond van afgunst en rivaliteit onder de fundamenten van boerderie Smit opengegaan. Niets erger dan boerenruzie op het familie-erf. Tussen de onafscheidelijke zussen zijn de kwaadaardige zwagers geslopen. De onvermijdelijke Erik Hulzebosch, wettelijke echtgenoot van Jenita, die met een mond vol vette klei zijn ongenoegen aan het Algemeen Dagblad toevertrouwde: ,,Ingrid Paul heeft zo op Gretha in zitten praten dat die nu DSB heeft afgezegd. Ik had alles goed geregeld. Maar toen de vriend van Gretha, Miel Rozendaal ja, ook nog met nieuwe eisen op de proppen kwam, tja, toen waren er plots te veel kapiteins op een schip.''

Hulzebosch, dat moet gezegd worden, heeft inderdaad de beste papieren om het zinkende familieschip naar de zeebodem te loodsen. Geen debiel tv-spelletje dat hij niet met zijn ruwe verschijning opvrolijkt. Miel Rozendaal, partner en `zakenwaarnemer' ja, men leert het heel snel in Rouveen van Gretha Smit gooit het op kinnesinne. Hulzebosch kan het niet hebben dat zijn eigen Gretha en niet Jenita het pronkstuk van de ploeg wordt: ,,Daar heeft Erik moeite mee'', siste hij zuunigjes. En hoewel ze geen bloedband heeft met dit kluwen broeiende ongenoegen doet trainster Paul graag mee in de familievete. Jenita? Ach, dat is maar tweede garnituur suggereert ze. ,,Ze heeft een kindje, ze moet maar eens zien hoe lang ze dit volhoudt.'' Zelfs de erfgenamen worden er bij betrokken. Het wachten is nog op de dorpsnotaris die de successierechten zal moeten verdelen.

We waren heel wat conflicten gewend bij de overbetaalde verwende jochies en meisies van het commerciële schaatsen. Maar dit schat ik veel erger in. Hier gaat het om een plattelands familiedrama vol boerentragiek. Conflicten in de tumultueuze en mobiele Randstad sterven vrij snel uit, maar op de onbewegelijke akkers van de provincie blijft het gif soms generatielang het geheugen vervuilen. Het prakje-met-kuiltje-in-het-midden wordt in doodsstilte gezamenlijk verorberd. Om de tafel hoort men nog alleen het dreigende geslurp. Men kijkt elkaar niet meer aan, terwijl de penetrante lucht van de zojuist uitgereden mest de smaak van al die gulzige monden bederft.