Verrassende muziekkeuzes van Emanuel Ax

Als hij had mogen kiezen, was hij het liefst operazanger geworden. Maar de van origine Poolse Amerikaan Emanuel Ax werd geen bas of tenor, maar een als solist en in kamermuziek veelgevraagd pianist. Na eerdere `weekends met' onder anderen pianisten Jean Yves Thibaudet, Mitsuko Uchida, het Hagen Kwartet en cellist Truls Mork, is het deze week Ax die gedurende drie dagen het Concertgebouw vult met een viertal zo divers mogelijke concerten naar keuze.

Ax nam de scherp contrasterende muziek van tijdgenoten Claude Debussy (1862-1918) en Richard Strauss (1864-1949) als rode draad voor zijn vier concerten. Die keuze is verassend, zoals ook Ax zelf achter de piano garant staat voor een verassende, animerend frisse muzikaliteit.

Zijn mini-carte blanche begon gisteravond met een kamermuziekavond rondom Ax en twee Concertgebouwmusici Alexander Kerr (concertmeester) en Godfried Hoogeveen (solocellist). Debussy voltooide één onuitgegeven pianotrio en Strauss twee, maar ondanks de driekoppige bezetting klonken er geen trio's. In plaats daarvan wisselden Kerr en Hoogeveen elkaar af in twee vioolsonates en twee cellosonates – elk één van van Strauss en één van Debussy.

Van de innemende joviale hoofdknikjes waarmee hij de gelijkheid van de inzetten zeker stelde tot de majesteitelijke breedte van zijn voorspel tot Strauss' Vioolsonate in Es – Ax presenteerde zich hier als een kamermusicus met wie het zicht- en hoorbaar aangenaam samenspelen was. Zijn trefzekere, waar nodig tedere toucher liet Alexander Kerr in Strauss' ronkend romantische, relatief weinig bekende vioolsonate ruimte voor zowel stevig als tastend spel. Bijzonder fraai klonken ook de smeltende dialogen en de avantgardistische, jazzy getokkelde wendingen in Debussy's Cellosonate (1915) door Godfried Hoogeveen. Ax, Kerr en Hoogeveen beten zich met de vroege Strauss en de late Debussy succesvol vast in twee totaal andere muzikale omniversa, en bliezen beide stijlen en eeuwen liefdevol en kleurrijk leven in.

Het `Weekend met pianist Emanuel Ax' krijgt morgenmiddag een vervolg met Strauss zelden uitgevoerde werk Enoch Arden – over een ontaarde driehoeksverhouding tussen kinderen! – voor spreekstem en piano.

Morgenavond soleert Emanuel Ax bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest, zondagavond besluit zijn weekend met een liedrecital door sopraan Juliane Banse. Maar alleen al op dit openingsconcert liet Ax ruimschoots horen hoe hij een solistische individualiteit bij hem samengaan met de flexibiliteit en de souplesse van een letterlijk en figuurlijk innemende natuur.

Concert: Emanuel Ax (piano), Alexander Kerr (viool) en Godfried Hoogeveen (cello). Programma met werken van Debussy en Strauss. Gehoord: 26/4 Concertgebouw, Amsterdam.