OUDSTE ZOOGDIER MET PLACENTA BLIJKT 125 MILJOEN JAAR OUD

De evolutie van het eerste zoogdier met een placenta heeft minstens 125 miljoen jaar geleden plaatsgevonden. Dat is zeker 20 miljoen jaar eerder dan men tot nu toe op basis van DNA-onderzoek inschatte. Chinese en Amerikaanse paleontologen komen tot dit nieuwe inzicht na de vondst van een goed bewaard gebleven fossiel in de Chinese provincie Liaoning. Zij beschreven het fossiel in nieuwste nummer van het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Het diertje, Eomaia scansoria genoemd, heeft de afmetingen van een uit de kluiten gewassen muis en moet naar schatting twintig gram hebben gewogen. Het fossiel is zo goed bewaard gebleven dat nog te zien is dat het dier over zijn hele lichaam een dichtbehaarde pels heeft gehad. Het gebit met fijne, puntige tandjes wijst erop dat Eomaia zich met insecten voedde.

Het dier had volledig ontwikkelde grijpklauwtjes, waarmee het uitstekend in bomen en struiken kon klimmen. Die lichaambouw wijkt af van eerder gevonden, iets minder oude fossielen van zoogdieren met een placenta. Deze waren juist aangepast aan een rennend bestaan. Volgens de onderzoekers wijst de nieuwe vondst erop dat vroege zoogdieren al heel vroeg verschillende aanpassingen in hun manier van voortbewegen ontwikkelden. Daardoor konden zij zich in het Krijt al in diverse leefgebieden handhaven. Dat verschafte placentale zoogdieren wellicht de goede uitgangspositie die het mogelijk maakte om, na de ondergang van de dinosaurussen 65 miljoen jaar geleden, het grote-dierenleven op aarde te gaan domineren.

Zoogdieren met placenta, waartoe de mens ook behoort, vormen tegenwoordig veruit de grootste groep zoogdieren. Andere zoogdiergroepen zijn de buideldieren (zoals de kangoeroe) en de eierleggende monotremen (zoals het vogelbekdier).

Bijna een jaar geleden moest het tijdstip van de vroegste zoogdierevolutie al met 45 miljoen jaar verder terug in de tijd worden bijgesteld, nadat wetenschappers een fossiele schedel van een vroege zoogdierachtige dateerden op 195 miljoen jaar oud. Nu blijkt dat de aftakking naar de zoogdieren met een placenta ook al veel vroeger ontstond.