700 verontruste telefoontjes per dag

Het is een veelgestelde deurknopvraag in de spreekkamer van de huisarts: ,,We gaan bijna op vakantie. Moet ik mijn kind nog snel laten inenten?'' In juni begint in Nederland de grootste vaccinatiecampagne ooit. Drie en een half miljoen kinderen van veertien maanden tot en met achttien jaar krijgen dan van de GGD's een prik tegen meningokokken C. Maar met de vakantie voor de deur twijfelen veel ouders of ze daarop wel willen wachten. Als ouders het toch willen, kost hen dat in ieder geval veertig euro voor het vaccin en – voor particulieren – ook de consultkosten van de huisarts. ,,Op de een of andere manier hebben ouders het idee dat in de zuidelijke vakantielanden meningokokken vaker voorkomt'', zegt W. Assendelft van het Nederlandse Huisartsen Genootschap en huisarts te Hilversum. Zijn antwoord aan de ouder in de deuropening is vrijwel altijd: ,,Wacht u nu maar rustig af.''

Dat is blijkbaar niet makkelijk. Ook al kunnen artsen, statistici en kansberekenaars met gemak de ongerustheid van ouders weerleggen. Bijvoorbeeld: ,,De kans dat je kind doodgaat aan meningokokken is even groot als de kans dat het onder een tram komt'' (gehoord van een Amsterdamse arts die zijn eigen dochter van zes overigens wel heeft laten inenten). Maar emoties laten zich niet vangen in statistieken. Sinds het ministerie van Volksgezondheid op 26 februari een informatienummer opende (0800-3008051), hebben er 28.000 ouders gebeld (zo'n 700 per dag). ,,Een stevig aantal'', zegt hoofd Postbus 51 Jan Meijer. Aanvankelijk kwamen er vooral vragen over de ziekteverschijnselen, nu bellen vooral ouders met haast. Er bellen volgens hem weinig ouders die zich afvragen of het inenten wel nut heeft.

,,De twijfelaars bellen ons'', zegt Peter Guinee van de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken (www.nvkp.nl), van beroep homeopaat. Hun hulplijn (0900-2020171) krijgt zo'n tachtig à honderd telefoontjes per week. De laatste tijd gaan bijna alle vragen over meningokokken, zegt Guinee. ,,Of ze nou per se hun kind daartegen moeten inenten en wat de risico's zijn.'' De groep twijfelaars neemt volgens hem met deze landelijke inhaalcampagne toe. ,,Jonge ouders hebben vaak geen tijd om na te denken over vaccinaties. Voor je het weet zit de eerste prik er al in. En eenmaal binnenboord blijven ze wel. Maar nu worden ouders veel bewuster geconfronteerd met een beslissing die ze moeten nemen.'' De Vereniging Kritisch Prikken presenteert zichzelf als `kritisch', maar zegt Guinee, ,,wij voelen ons natuurlijk niet geroepen om argumenten pro te geven''.

Hoewel de anti-prikkers een kleine minderheid zijn, zorgen ze voor grote beroering op het ministerie en in de medische wereld. Het spel wordt hard gespeeld. Het gaat per slot van rekening om kinderen, ziekte en dood. De `vereniging' vermoedt een complot van de farmaceutische industrie waarbij ,,democratische controle tekortschiet'', de inspecteur-generaal voor de Volksgezondheid J. Kingma noemde de vereniging in de Telegraaf onlangs ,,buitengewoon gevaarlijk''. Medewerkers van de informatielijn worden uitgescholden voor `moordenaar'. En de vereniging zou op haar beurt geen kritische geluiden op hun website toestaan.

Inmiddels zijn twee ouders die kritisch zijn over de Vereniging Kritisch Prikken een eigen website (www.geocities.com/vaccinatie) begonnen ,,om de informatie die de NVKP geeft tegen het licht te houden''. De twee ouders waren aanvankelijk gevoelig voor de argumenten van de NVKP, maar zij ,,zijn geschrokken van de onwaarheden en dat willen we graag meer mensen vertellen''. Op hun site trekken ze beweringen na van de NVKP – zoals `kinkhoestvaccinatie veroorzaakt wiegendood' – en verwijzen door naar wetenschappelijke artikelen. Volgens Annemarie van Osch, een van de ouders van de website, heeft de vereniging ,,er een hobby van gemaakt te manipuleren met cijfers''. De vereniging bestrijdt dit.

Het ministerie van Volksgezondheid bereidt intussen een grootscheepse publiciteitscampagne voor.