Stemmen staken rond aanschaf van JSF

Het kabinet kon vandaag zelf uitmaken of het wilde vasthouden aan zijn besluit van twee maanden geleden mee te doen aan de ontwikkeling van de Amerikaanse Joint Strike Fighter. De Tweede Kamer wees gisteren een motie om het kabinetsbesluit te blokkeren ternauwernood af. Evenals dinsdag staakten de stemmen op 74 stemmen voor en 74 tegen, waardoor de motie was verworpen.

De vraag was vanmorgen vooral of premier Kok en de PvdA-ministers bereid zijn vast te houden aan het JSF-besluit, nu de helft van de Kamer inclusief de PvdA-fractie hiertegen is gekant. VVD-bewindslieden gaven gisteravond na de stemming in de Kamer aan dat het kabinet wat hun betreft dient door te gaan met het vliegtuigproject. Zowel de fractie als de ministers van D66 zijn verklaarde tegenstanders van het kabinetsbesluit.

Als Nederland meedoet, dan koopt het binnenkort een `ticket' bij de Amerikaanse regering voor deelname voor een bedrag van 800 miljoen dollar. In ruil voor deze investering komen Nederlandse bedrijven in aanmerking voor potentieel lucratieve opdrachten van het Amerikaanse vliegtuigconcern Lockheed. De bedrijven betalen een deel van het bedrag later via een percentage van hun omzet terug, terwijl de overheid ook op inkomsten kan rekenen via royalty's en kortingen. Deelname in het project zal er naar verwachting ook toe leiden dat Nedeland zelf te zijner tijd ook JSF's zal aanschaffen voor de eigen luchtmacht ter vervanging van de huidige F16's.

Overigens hebben de tegenstanders van het JSF-besluit nog een andere pijl op hun boog. Zij willen via een amendement op de zogeheten suppletoire begroting van Economische Zaken verhinderen dat er fondsen voor de JSF naar Defensie vloeien. Het bewuste amendement werd gisteren echter nog niet aangenomen. Ook hierbij hielden voor- en tegenstanders elkaar in evenwicht: 74 voor en 74 tegen.

Op 22 mei zal het amendement opnieuw in stemming komen. Als de uitslag hetzelfde is, wordt de overheveling van de fondsen geblokkeerd. Formeel heeft Defensie dan geen geld voor het JSF-project. Volgens minister Zalm (Financiën) zou het kabinet hieraan echter wel een mouw weten te passen.