Nader onderzoek

De Tweede Kamer heeft gisteravond besloten tot de instelling van een parlementaire enquête naar de gebeurtenissen die uiteindelijk in 1995 leidden tot de val van Srebrenica. Eindelijk. Doel van het onderzoek is, zoals het in het voorstel van de voorbereidende commissie staat omschreven, de Tweede Kamer in staat te stellen ,,een definitief politiek oordeel te vellen over het optreden van de Kamer, de Nederlandse regering en de ambtelijk/militair verantwoordelijken''. Dat is exact waar het om dient te gaan.

Het was duidelijk dat ook met het uitvoerige rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie het laatste woord over de kwestie-Srebrenica niet was gesproken. De voorbereidende commissie onder leiding van het Tweede-Kamerlid Van Middelkoop (ChristenUnie) heeft er goed aan gedaan een beperkte taakopdracht voor te stellen. Er is immers al veel onderzoekswerk verricht door het NIOD. Bovendien heeft de Kamer eerder uitvoerig het beleid over het uitzenden van militairen naar vredesmissies onderzocht door middel van de commissie-Bakker. Wat resteerde was de politiek-bestuurlijke rol van diverse directbetrokkenen.

De instelling van een enquêtecommissie betekent niet dat hiermee het werk van het NIOD wordt overgedaan. De waarheidsvinding over deze zwarte bladzijde is er bij gebaat dat direct bij de gebeurtenissen betrokken personen in het openbaar en onder ede worden gehoord. Vervolgens kan het politieke oordeel worden geveld. Daarbij doet het niet terzake dat het kabinet-Kok inmiddels politieke consequenties heeft verbonden aan de conclusies van het NIOD. Als het louter ging om de vraag aftreden dan wel aanblijven, dan zouden de bedoelingen van enquêtecommissies wel erg beperkt worden.

Het is te hopen dat straks met de bevindingen van de enquêtecommissie en het daarop volgende eindoordeel alsnog een volwaardig politiek-bestuurlijk slot wordt gegeven aan het Srebrenica-drama. Hiervan was in elk geval gisteren tijdens het eerste debat over het NIOD-rapport geen sprake. Als gevolg van de summiere reactie van het demissionaire kabinet op het rapport en de verschillende intenties van diverse fracties, was dit debat een treurige vertoning: slordig, rommelig en onduidelijk. Kortom, geheel in lijn met de stand van zaken in de demissionaire coalitie.