Kantoorleven in WTC

In de hedendaagse kunst is `context' een toverwoord. Met die context bedoelen kunstenaars meestal het onzichtbare deel van hun werk. De locaties, de hints en verwijzingen die je niet direct uit het werk zelf haalt, maar die wel beslissend zijn voor een goed begrip. Voor diepgang en reikwijdte. Kunstenaars zijn er dol op.

Meestal tenminste.

Het werk van de Amerikaanse kunstenaar John Pilson (1968) gaat over het kantoorleven. Oorspronkelijk was Pilson fotograaf, maar nu, op zijn eerste solo-tentoonstelling bij de Annet Gelink Gallery in Amsterdam, toont hij zowel foto's als video's. De foto's zijn sobere zwart-wit portretten van de details van het kantoorleven, een kapot toetsenbord, een tennisbal in een vensterbank.

De video's zijn opmerkelijker. In al hun absurditeit zitten die ergens in tussen de kantoorstrip Dilbert en een mime-act uit de jaren zeventig.

In Mr Pick Up (2001) bijvoorbeeld, zien we een man naast zijn bureau worstelen met ordners en aktentassen. Hij pakt ze op, ze glippen uit zijn vingers, hij graait de stapel weer bij elkaar, ze vallen opnieuw en zo gaat het door. In Above the Grid (2001) staan twee mannen in een lift, keurig in het pak. Boven de liftdeuren tellen de cijfers de etages af. De mannen wachten en wiebelen wat op hun benen. Dan barsten ze ineens in een vrolijk doo-wop koortje los. Alsof ze nooit iets anders doen daar, in de lift van het New-Yorkse World Trade Center.

Oeps.

Het World Trade Center. Pilson maakte zijn video's toen hij begin 2001 `artist in residence' was in de kantoorkolos. Op 11 september was hij alweer weg, en het is ongetwijfeld niet zijn bedoeling geweest dat de locatie in zijn werk een rol zou spelen. Maar wie het ziet, raakt het niet meer kwijt. Zo zag het er dus uit, denk je al snel, die gangen, die liften, die bureaus. Dat komt mede door de absurditeit van Pilsons video's. Die doen net teveel aan krampachtige slapstick denken, de vervreemding van het kantoorleven is niet bijzonder genoeg om indruk te maken. Bovendien maakt Pilson rare missers: een van de kantoortypes heeft zo'n gekortwiekt artistiekerig staartje, wat de man al te nadrukkelijk een mimespeler in kantoorkostuum maakt.

Maar in combinatie met de locatie werkt die over-the-top absurditeit ineens heel goed. Alsof je tweederangs acteurs zou zien worstelen op een oud filmpje in het Paleis voor Volksvlijt of de oude Reichstag. Het maakt de werken wrang en melancholiek, het is dansen op de vulkaan zonder dat de acteurs weten dat er een vulkaan bestaat. Het is duidelijk dat Pilson zijn eigen werk sinds 11 september grandioos uit zijn vingers heeft zien glippen. Maar daar is het, wrang genoeg, wel een stuk beter van geworden.

John Pilson. Annet Gelink Gallery, Laurierstraat 187-189 Amsterdam. Di t/m vr. 11-18u za 13-17u. T/m 18 mei.