Door medicijnen 200 opnames per dag

Elke dag worden in Nederland ruim 200 mensen in een ziekenhuis opgenomen wegens verkeerd gebruik van medicijnen. Bijna 20 procent van de 65-plussers in een ziekenhuis ligt daar onnodig omdat het verkeerd gebruik vermijdbaar is.

Dit blijkt uit een onderzoek van H. Beijer en K. de Blaey van het Wetenschappelijk Instituut van de Nederlandse Apothekers (Winap). De resultaten zijn gisteren gepubliceerd in het Pharmaceutisch Weekblad.

Volgens Beijer zijn de opnames vooral te wijten aan het feit dat ziekenhuizen, apothekers en huisartsen niet voldoende op de hoogte zijn van de medicijnen die elk voorschrijft. Patiënten slikken daardoor te hoge doseringen en belanden vervolgens, door de bijwerkingen ervan, in het ziekenhuis. ,,Er zijn gevallen beschreven van mensen die twintig of meer medicijnen per dag slikken, terwijl dat niet nodig is'', zegt Beijer.

Beijer en De Blaey komen tot hun uitspraken na een analyse van 62 buitenlandse en twee Nederlandse studies naar ziekenhuisopnames door verkeerd medicijngebruik. Het probleem doet zich met name onder ouderen (mensen boven de 65 jaar) voor. Uit de twee geanalyseerde Nederlandse studies blijkt dat van alle in het ziekenhuis opgenomen ouderen 18,5 procent wordt opgenomen wegens verkeerd medicijngebruik. Voor de internationale studies is dat 16,6 procent. Bij mensen jonger dan 65 ligt dat percentage op ongeveer 4 procent. In totaal gaat het in Nederland om zo'n 90.000 ziekenhuisopnames per jaar. Beijer en De Blaey schatten de kosten daarvan op 190 tot 430 miljoen euro.

Veel van die opnames zijn vermijdbaar, meent Beijer. ,,Vooral die van oudere mensen'', zegt hij. Van hen komt 88 procent onnodig in het ziekenhuis terecht. Bij de jongeren ligt dat percentage op 24 procent.

Problemen doen zich onder andere voor bij mensen die benzodiazepines, slaapmiddelen, slikken. ,,Ze hoeven ze niet te slikken, maar omdat de middelen verslavend zijn vragen ze er telkens weer om bij hun arts'', zegt Beijer. Als mensen vervolgens 's nachts naar het toilet moeten, zijn ze door de medicijnen minder alert en struikelen ze vaker.

Beijer: ,,Oude vrouwen lopen makkelijk een heupfractuur op, en moeten dan een operatie ondergaan. Een heupfractuur geeft bovendien een hoge kans om binnen een half jaar te overlijden.''

Beijer noemt ook voorbeelden waarbij een te hoge dosis van asperine, plasmiddelen, antibiotica en bloedstollingsvertragers leidt tot bijwerkingen en ziekenhuisopnames.

In 2000 bedroegen de kosten voor medicijnen in Nederland 3,5 miljard euro.